...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady



Polecamy:

Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash
Brak obsługi Adobe Flash
Brak obsługi Adobe Flash.
Brak obsługi Adobe Flash
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Miejscowości | Nasiczne

Nasiczne

Nasiczne to dziś niewielka, ale bardzo malowniczo położona wieś przy drodze Berehy Górne - Dwernik. Od południa górują nad Nasicznem Połonina Caryńska i Wetlińska, od zachodu Dwernik-Kamień a od wschodu Magura Stuposiańska oraz przełęcz, za którą zanajduje się dawna wieś Caryńskie.

Nasiczne Nasiczne, jeden z domów (2013)
foto: P. Szechyński

Przez miejscowość płynie potok Nasiczniański, który za Nasicznem zmienia nazwę i jako Dwernik wpada do Sanu. Potok ten posiada trzy nazwy, gdyż przed Nasicznem nazywa się Prowcza. Miejscami bardzo malowniczy, szczególnie na samym początku Nasicznego, gdzie ulokowały się piękne kaskady. Otoczenie wsi to ciekawe lasy i łąki. Na przełęczy nad Nasicznem występuje m.in. okratek australijski (Clathrus archeri (Berk.) Dring), bardzo ciekawy, kolorowy grzyb z rodziny sromotnikowatych, istotnie pochodzący z Australii. Spotkać w okolicy Nasicznego (a czasem w samej wsi) można również prawie wszystkie gatunki zwierząt występujące w Bieszczadach.

Historia wsi sięga roku 1618, kiedy to pojawiły się o niej pierwsze wzmianki. Lokowano Nasiczne zatem wcześniej, lecz data wskazuje, że jest to jedna z najmłodszych wsi w dobrach sobieńskich. Pierwsze domy pojawiły się u zbiegu potoku Dwernik (dziś Nasiczniański) i Kniażki. Nazwę wywodzi się od ukraińskiego słowa "sicza", czyli siekanina. Należy to wiązać z faktem lokowania wsi na wcześniej wykarczowanym terenie.

Nasiczne Nasiczne, stokówka do Zatwarnicy, szlak rowerowy i konny (2013)
foto: P. Szechyński

Nasiczne przez ponad 200 lat należało do tzw. klucza dwernickiego, na który składały się ponadto: Dwernik, Caryńskie, Smolnik, Ruskie i Berehy Górne. Lustracja z roku 1768 wykazała 14 gospodarzy w Nasicznem. Ponadto stwierdzono na jej podstawie, iż niejaki Niesiołowski - właściciel Zatwarnicy - zagarnął część obszaru Nasicznego. Chodziło o pas o wymiarach ćwierć mili szerokości i jednej mili długości z lasem bukowo-jodłowym. W lesie znajdowały się polany, z których Niesiołowski pozyskiwał ok. 20 wozów siana rocznie. Lustrator wnosił o załatwienie sprawy sądownie.

Początkiem XIX wieku klucz dwernicki, należący wówczas do Mniszchów został rozdzielony. Nasiczne i cztery inne wsie trafiło w ręce Józefa Adla. W roku 1868 powierzchnia wsi wynosiła 2210 mórg (1271,9 ha) z czego 1525 mórg stanowiły lasy. Grunty chłopskie obejmowały 230,2 ha roli ornej, 50,1 ha łąk i ogrodów, 94,4 ha pastwisk i 59,3 ha lasów.

Nasiczne Nasiczne, droga przed remontem (2004)
foto: P. Szechyński

W roku 1880 celem ożywienia gospodarki uruchomiono w Nasicznem tartak parowy. Ówczesna właścicielka tzw. klucza smolnickiego, do którego należało Nasiczne, pożyczyła na budowę tego tartaku (oraz tartaku w Smolniku) 60 tys.zł od firmy J.&J. Kohn. Warunków umowy nie dotrzymała i tartaki przeszły na własność firmy. Wkrótce tartak w Nasicznem wyłączono z ruchu a pracownicy przeszli do tartaku w Smolniku (Kryciński, 1995).

W słowniku geograficznym z końca XIXw. o tym okresie czytamy (sic): "Nasiczne al. Nasiczna wś. w pow. liskim, leży w zwartej dolinie Nasiczniańskiego potoku, który dalej jako Dwernik uchodzi z praw. brzegu do Sanu. Dolina potoku 620m. otoczona górami, których szczyty tworzą niejako kopce graniczne nieregularnego czworoboku, obejmującego obszar wsi: na północy Dwernik (1100), na południo-zachodzie niższy szczyt Połoniny Wetlińskiej (1228), na płd.wsch. niższy szczyt Połoniny Caryńskiej (1244) a na płn.-wschód stok Magury Stuposiańskiej, dochodzący do 834m.

Nasiczne Nasiczne, baza ZHP - kładka i ścieżka do Caryńskiego (2002)
foto: P. Szechyński

Przy zimnej i kamienistej glebie praca w lasach stanowi główny zarobek ludu. Z całego obszaru wsi przypada na więk. pos. Wikt. Wiryta 1456 mórg (17 roli, 8 łąk, 9 pastw. i 1422 lasu) a mn. pos. 754 mr (406 roli, 27 łąk, 164 pastw. i 103 lasu). Na obszarze więk. pos. przebywa 58, na obszarze mn. pos. 244 mk., razem 302 osób, z których 189 gr-kat (parafia w Caryńskiem), 13 rzym-kat (parafia w Polanie)".

W zabudowie do końca XIXw. na tym terenie przeważały chyże kurne, z których dym wydobywał się drzwiami lub otworem (woźnicą) wyciętym w powale a dalej dymnikami w szczytach dachu. Chyże zazwyczaj wznoszono samodzielnie, bez pomocy zawodowych cieśli. Wg danych spisu powszechnego w powiecie leskim w roku 1921, udział budynków drewnianych wynosił 97,7 %.[...] Na omawianym terenie w obrębie gospodarstw budowano ponadto piwnice i brogi, rzadziej spichlerze. [...] Piwnice (sklepy) do połowy XIXw. należały do rzadkości. Wraz z upowszechnieniem się roślin okopowych, w tym przede wszystkim ziemniaków, popyt na nie znacznie wzrósł. Etnografowie wyrózniają dwa rodzaje piwnic: usytuowane pod chyżą i wolnostojące.[...] Najbardziej zwartą zabudową cechowało się Nasiczne; w Berehach i Caryńskiem była ona bardziej rozproszona z powodu obecności gruntów dworskich i parafialnych. W odległości mniejszej niż 100 m od głównego potoku lub jego najważniejszych dopływów znajdowało się 93% obiektów w Nasicznem, 84% w Caryńskiem i 76% w Berehach. Lokalizacja większości zagród w dnach dolin (często na tarasach nadzalewowych) nie wykazywała związków z ekspozycją, nachyleniem stoków czy wysokością a jedynie z lokalnym ukształtowaniem powierzchni terenu (np. z tego powodu 80% gospodarstw w Nasicznem usytuowanych było na lewym brzegu potoku (Wolski, 2007).

Nasiczne Nasiczne, potok Nasiczniański (2010)
foto: P. Szechyński

W Nasicznem nie było cerkwi (ludność chodziła do Caryńskiego), w roku 1911 na krótko otwarto szkołę jednoklasową, nie było również typowych zabudowań dworskich. Głównym budynkiem była leśniczówka Jalina, do dworu należał również młyn wodny.

W XVII i XVIIIw. nie ma informacji o młynie w Nasicznem, co wynika prawdopodobnie z łączenia danych o tej wsi z Caryńskiem i Berehami. Pod koniec XIX wieku młyn we wsi prowadził Michał Kowalczyk rodem z Zatwarnicy. Były tu dwa młyny:

Młyn "starszy" - usytuowany nad potokiem Nasiczańskim, 600 metrów powyżej ujścia potoku Kniażki (Kniaźski), na prawym brzegu. Wykazany na mapie F. von Miega w 1780 roku, później zlikwidowany.

Młyn "młodszy" - pobudowany nad potokiem Nasiczańskim, 800m powyżej ujścia potoku Kniaźski. Wzdłuż prawego brzegu potoku przekopano młynówkę długości 150 m. Wlot młynówki poprowadzony był od odnogi Nasiczańskiego dług. 50 m. Nie można wykluczyć, że odnoga ta powstała w sposób sztuczny. Zbudowano też tamę dług. 30 m. Młyn działał do końca II wojny, zachowały się fragmenty fundamentów oraz ślady po młynówce (Augustyn M., 2007).

Gościniec pod Jaskiniami Gościniec pod Jaskiniami - agroturystyka w Nasicznem. Domowe obiady i atmosfera, doskonałe miejsce dla grzybiarzy, wędkarzy i myśliwych
foto: M. Piela

Ostatnimi właścicelami wsi byli od roku 1903 do 1937 Serwatowscy (1903-21 Teodor Serwatowski, 1921-37 Władysław Serwatowski, którzy mieszkali we Lwowie i rzadko odwiedzali swoją posiadłość. W latach 1937-39 Nasiczne należało do firmy "Bieszczady", w której Władysław Serwatowski miał udziały. W czasie okupacji tych terenów przez hitlerowskie Niemcy, uruchomiono w Nasicznem (oraz Berehach) wypał węgla drzewnego na dużą skalę. Po zakończeniu II wojny światowej do czerwca 1946 r. wysiedlono stąd tylko jedną rodzinę, ale już w samym czerwcu - wszystkich. Łącznie 47 rodzin, które zajmowały 42 domy - cała zabudowa została zniszczona (Kryciński, 1995).

Powojenna zabudowa wsi powstała w latach 60.XXw., kiedy zbudowano kilka domów m.in. pracowników leśnych oraz hotel robotniczy. Od początku lat 70.XX ulokowali się tu harcerze, którzy otworzyli stanicę nad potokiem, przy ścieżce na przełęcz nad Nasicznem.

Miejscowość położona jest bardzo malowniczo. Świetna baza wypadowa dla lubiących nieco więcej spokoju a także otoczenie przyrody. Biegną stąd znakowane trasy piesze:

Ścieżka na Dwernik-Kamień
Ścieżka edukacyjno-przyrodnicza "Przez bieszczadzki las" z Nasicznego do Sękowca
Ścieżka historyczna Przysłup - Krywe z Przysłupa Caryńskiego do Krywego, którą można wyjść zarówno na Dwernik-Kamień, jak i pójść na tereny dawnej wsi Caryńskie
Ponadto na pobliskim wzgórzu znajdują się Jaskinie w Nasicznem
Z Nasicznego do Zatwarnicy prowadzi "stokówką" trasa rowerowa (13 km) oraz szlak konny (12,5 km).

opracowanie: P. Szechyński

Bibliografia:

1. Augustyn M., "Antropogeniczne zmiany środowiska wodnego w Bieszczadach do roku 1951"., Bieszczad nr 13, Ustrzyki Dolne 2007.
2. Kryciński S. (red.), Augustyn M., Modrzejewski S., Szewc R., 1995, Bieszczady. Słownik historyczno-krajoznawczy. Część 1 Gmina Lutowiska, BdPN, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Ustrzyki Górne-Warszawa.
3. Wolski J., "Przekształcenia krajobrazu wiejskiego Bieszczadów Wysokich w ciągu ostatnich 150 lat", PAN IG i PZ Warszawa 2007.
4. "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich", tom.VI, pod redakcyą F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, W. Walewskiego, wyłącznym nakładem W. Walewskiego, Warszawa 1885.


Nasiczne na zdjęciach:
foto: P. Szechyński

nasiczne

1. Nasiczne (2013).
2. Droga przez Nasiczne (2013).
3. Nasiczne (2013).

nasiczniański potok

4. Nasiczniański potok w Nasicznem (2010).
5. Nasiczniański potok (2010).
6. Nasiczne, wczesna wiosna (2014)

kaskady w nasicznem

7. Nasiczne, baza ZHP (2014).
8. Nasiczniański potok (2014).
9. Nasiczne, kaskady (2014)


Nasiczne i okolice:
foto: Mirosław Piela, przewodnik beskidzki - tel. 506 744 045

nasiczne zhp

1. Stanica ZHP, Nasiczne (2014).
2. Stanica ZHP, Nasiczne (2014).
3. Stanica ZHP, Nasiczne (2014).

nasiczne

4. Krzyż z 1945r. w Nasicznem, przed wojną w tym miejscu stała kuźnia (lipiec 2013).
5. Ten sam krzyż po wykoszeniu i odnowieniu (sierpień 2013).
6. Nasiczne, dawny hotel robotniczy (2013).

7. Koń w Nasicznem (maj 2014).
8. Nasiczne (2014).
9. Nasiczne (2014).

nasiczne

10. Nasiczne (2013).
11. Nasiczne (2013).
12. Stanica harcerska w Nasicznem (2013).

nasiczne

13. Stanica harcerska w Nasicznem (2013).
14. Stanica harcerska w Nasicznem (2013).
15. Przełęcz nad Nasicznem, Jaskiniowe wzgórze (2013).

nasiczne

16. Gościniec pod Jaskiniami, agroturystyka w Nasicznem. (2013).
17. Gościniec pod Jaskiniami, domowe jedzenie i atmosfera (2013).
18. Łąki nad Nasicznem (2013).

nasiczne

19. Nasiczne, niszczejący budynek Caritasu (2013).
20. Nasiczne, niszczejący budynek Caritasu (2013).
21. Basen przy budynku Caritasu (2013).

nasiczne

22. Łąki nad Nasicznem (2013).
23. Nasiczne (2013).
24. Łąki nad Nasicznem (2013).

nasiczne

25. Konie w Nasicznem (2013).
26. Nasiczne (2013).
27. Nasiczniańska przełęcz (2013).

28. Nasiczne ze ścieżki przyrodniczej (2013).
29. Nasiczne ze ścieżki przyrodniczej (2014).
30. Nasiczne (2014)

» Praktyczne «

Kamera w Wetlinie
Kamera w Polańczyku
Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Służba zdrowia
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006

 

Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2014
Twoje Bieszczadyon