...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Brak obsługi Adobe Flash.
Czadzie Sioło
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Gęsi Zakręt
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Domki nad Soliną
Raj Helmuta
Bieszczadzka kryjówka
Domek Skowronek
Tanie apartamenty
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Dom na Skale


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Dawne wsie | Sianki

Sianki

Sianki - wieś została ulokowana przez Kmitów w miejscu gdzie sięgały ich dobra najdalej na południowy-wschód. Ale można sobie zadać pytanie w jaki sposób Kmitowie, założyli wieś Sianki w pasie królewskich puszcz wzdłuż granicy z Węgrami.

Grób hrabiny - Sianki Kaplica cmentarna z nagrobkami Franciszka i Klary Stroińskich w dawnych Siankach, 2005
foto: Zbyszek

Najprawdopodobniej Kmitowie jako ród możny posiadający wpływy na dworze królewskim, liczyli na przychylność króla. Ich ekspansja w rejon Górnego Sanu przybierała na sile, dlatego też powstało tyle wsi w tym rejonie. Pierwsze wzmianki o Siankach pochodzą z 1580 roku. Ale już regestr podatkowy z 1589r, wskazuje, że wieś już płaciła podatki. A więc jeśli odliczy się 24-letnia wolniznę, to wieś powstała przed rokiem 1565. Nazwa wsi pochodzi od rzeki San, ponieważ została założona u jego źródeł. Podania miejscowej ludności mówią o Ołeksie Dowbuszu (Doboszu), lub też mogą dotyczyć jego brata Iwana, którzy mieli ponoć zbójować w okolicy Sianek i Przełęczy Użockiej. Związana jest z tymi podaniami Skała Dobosza leżąca na północnym szczycie Opołonka. Legenda mówi że ukrył w piwnicach pod skałą olbrzymie skarby.

San w Siankach San w rejonie Sianek, 2005
foto: Zbyszek

Ciekawostką jest że do czasów zaborów źródła Sanu znajdowały się pod Opołonkiem. W czasach zaboru w rejon Sianek przybyła specjalna komisja która zadecydowała że główne źródło Sanu będzie znajdowało się w rejonie Przełęczy Użockiej. Natomiast "prawdziwy" San został zdegradowany do roli dopływu. Obecnie ten potok nosi nazwę Niedźwiedź. Kiedy budowano linię kolejową w latach 1904-1906 z Lwowa do Użgorodu przez Sianki, we wsi powstała stacja kolejowa. Zbudowanie stacji kolejowej przyczyniło się do szybkiego rozwoju wsi jako największego ośrodka letniskowo-turystycznego w tym rejonie.

We wrześniu w 1914 roku w rejonie Przełęczy Użockiej rozegrały się krwawe walki. Walczyła II sotnia Ukraińskich Strzelców Siczowych pod dowództwem Osypa Semeniuka. Świadectwem tych walk jest pomnik postawiony w 1993 roku przy szosie na Przełęczy Użockiej.

Sianki Sianki, 2013
foto: M. Piela

Sianki jako wieś letniskowa swój największy rozkwit przeżyła w połowie lat 30 XX wieku. Znajdowało się w Siankach 10 domów letniskowych, 6 pensjonatów, kwatery prywatne, przepiękne luksusowe schronisko Przemyskiego Towarzystwa Narciarskiego oraz dwa inne schroniska. Licząc miejsca noclegowe - było ich około 2 tysiące, tyle Sianki mogły przyjąć turystów. Oprócz miejsc noclegowych było kilka restauracji, bufet kolejowy, 7 sklepów spożywczych, piekarnia, orkiestra sezonowa, biblioteka, scena amatorska, korty tenisowe, boiska do siatkówki i koszykówki no i oczywiście dancingi. W zimie można było skorzystać z wspaniałych terenów narciarskich, skoczni narciarskiej oraz toru saneczkowego.

W końcu lat dwudziestych Sianki odwiedził Józef Piłsudski. Był z dziećmi na Opołonku przy skałach Dobosza. II wojna światowa to gehenna mieszkańców Sianek. Wieś tak jak wiele w dolinie Górnego Sanu została przecięta granica. W dworze Stroińskich rozlokowało się gestapo. Natomiast sowieci wysiedlili prawobrzeżne Sianki w rejon Kostopola na Wołyniu. Po wkroczeniu Niemców w 1941 roku mieszkańcy powrócili do swoich domostw. Po zakończeniu II wojny światowej granica znów przecięła Sianki. Po stronie sowieckiej wysiedlono mieszkańców z 800-metrowego pasa przy granicy, natomiast ci którzy chcieli zostać musieli wybudować nowe domy na terenie dworskim. Mieszkańcy prawobrzeżnych Sianek zostali wysiedleni w 1946 roku.

Sianki Sianki. Widok ze wzgórza Wierszek (punkt widokowy; 871m n.p.m) po stronie polskiej na Sianki ukraińskie. Z lewej widoczna cerkiew, na wprost stacja kolejowa, 2006
foto: P. Szechyński

W Siankach znajdował się również młyn, tartaki wodne oraz staw dworski. Pierwszy młyn w Siankach wzmiankowany był w roku 1589. Następne młyny lokalizowane były prawdopodobnie w okolicach dworu. W wyniku znacznego wzrostu produkcji drzewnej na rynek węgierski, który nastąpił w XIX wieku, wybudowano tartak wodny oraz młyn lokując je w północnej części wsi:

  • Młyn "stary" ulokowany był na prawym brzegu Sanu, na wysokości pozostałości dawnego dworu. Wzdłuż prawego brzegu przekopano 190 metrową młynówkę. Wody rzeki spiętrzono prawdopodobnie tamą, która znajdowała się 130m poniżej ujścia potoku Niedźwiedzi do Sanu. Młyn zlikwidowano w pierwszej połowie XIXw.
  • Młyn i tartak ulokowane na lewym brzegu Sanu przy granicy z Beniową, ok. 50m na południe od słupka granicznego nr 247. Początkiem XIXw. przekopano młynówkę długości 180m a na jej obu brzegach zlokalizowano obiekty przemysłowe. Wody Sanu spiętrzano sezonowo tamą, co spowodowało powstanie zbiornika retencyjnego o powierzchni ok. 600m2. Oba obiekty działały do II wojny światowej, zachowały się ślady młynówki oraz fundamentów.
  • Staw dworski - znajdował się na terenie folwarku dworskiego na prawym brzegu Sanu, ok. 300m poniżej ujścia Niedźwiedziego (okolice słupka granicznego nr 241). Powstał w pierwszej połowie XIXw., w wyniku budowy półkolistej grobli. Przybliżona powierzchnia to ok. 2100m2. Prawdopodobnie pełnił funkcję wyłącznie dekoracyjną.

Zabudowania wsi po polskiej stronie zostały prawie całkowicie spalone, została cerkiew ale i ona uległa spaleniu rok później. Obecnie po stronie ukraińskiej mieszka około 50 rodzin, ale też jest to zabudowa powojenna, gdyż tam również mieszkańców wysiedlono a większość zabudowy zniszczono. BdPN zadbał o pozostałości po cmentarzu i kaplicy cmentarnej z lat sześćdziesiątych XIX wieku. Cmentarz cerkiewny został ulokowany przy cerkwi z 1831 roku. Obok kaplicy ułożono płyty nagrobne Franciszka i Klary Stroińskich (potoczna nazwa: grób hrabiny). W 1993 i 1994 roku pracownicy parku zrekonstruowali walące się ściany kaplicy, nakryli je daszkiem oraz wykonali tablice informacyjną. Więcej na temat dawnego cmentarza i cerkwi greckokatolickiej w Siankach w rozdziale: Grób hrabiny, cmentarz i miejsce po cerkwi w Siankach

Do dawnych Sianek po stronie polskiej, można dojść ścieżką historyczno przyrodniczą, tu również więcej informacji o zachowanych pozostałościach w Siankach: W Dolinie Górnego Sanu

opracowanie oraz zdjęcia: Zbigniew Jantoń

Literatura:

1. Augustyn M., "Antropogeniczne zmiany środowiska wodnego w Bieszczadach do 1951r.", Bieszczad nr 13, Ustrzyki Dolne 2007.
2. Kryciński S., "Bieszczady. Słownik Historyczno-Krajoznawczy cz.I Gmina Lutowiska".
3. Krygowski W., "Bieszczady i Pogórze".
4. Krukar W., Mapa "Bieszczady Wysokie", wyd. Ruthenus.
5. Informacje własne.

Zobacz także:

Galeria zdjęć z Doliny Górnego Sanu

Sianki, remont grobu hrabiny Sianki, remont grobu hrabiny, październik 2013
foto: M. Piela
Sianki, teren cmentarza Sianki, teren cmentarza, październik 2013
foto: M. Piela
Sianki, ruiny dworu Stroińskich Sianki, pozostałości dworu Stroińskich, październik 2013
foto: M. Piela
Sianki, piwnica pod dworem Stroińskich Sianki, piwnica pod dworem Stroińskich, październik 2013
foto: M. Piela
Sianki, pozostałości domostwa Sianki, pozostałości domostwa, październik 2013
foto: M. Piela
Sianki, przełęcz Użocka Sianki. Widok ze wzgórza Wierszek na drogę przez przełęcz Użocką, 2007
foto: P. Szechyński
Sianki. Piwnica pod dworem Stroińskich Sianki. Piwnica pod dworem Stroińskich, 2006
foto: P. Szechyński
Wnętrze piwnicy pod dworem Stroińskich w Siankach Wnętrze piwnicy pod dworem Stroińskich w Siankach, 2006
foto: P. Szechyński

Kilka zdjęć z lat 2005-2006:

Na zdjęciach od lewej: Sianki - miejsce po cerkwi, groby Klary i Franciszka Stroińskich, kaplica cmentarna (grób hrabiny) z nagrobkami Franciszka i Klary Stroińskich, San w okolicy Sianek oraz widok na Sianki po stronie ukraińskiej.

» Praktyczne «

Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Zagroda pokazowa żubrów
Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka
Bojkowszczyzna Zachodnia. Ochrona zasobów kulturowych - działania praktyczne (pdf)

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik - Jasło
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Otaczarnia w Bukowcu
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Muzeum Historii Bieszczad
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006

 

Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2017
Twoje Bieszczadyon