...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Dom na Skale
Brak obsługi Adobe Flash.
Czadzie Sioło
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Gęsi Zakręt
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Domki nad Soliną
Raj Helmuta
Bieszczadzka kryjówka
Domek Skowronek
Tanie apartamenty
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Warto zobaczyć | Klasztor w Zagórzu

Zagórski karmel - ruiny klasztoru w Zagórzu

Przegladając w bibliotece półkę z wydawnictwami regionalnymi udało mi się trafić na niewielką książeczkę pod tytułem "Karmel zagórski". Autor - nieżyjący już dziś pan Stefan Stefański - był kierownikiem i kustoszem Muzeum Historycznego w Sanoku. Książkę wydał w 1991 roku nakładem własnym. Ilość egzemplarzy - 30.

Ruiny zagórskiego klasztoru Ruiny zagórskiego klasztoru, 2010
foto: P. Szechyński

Z całą pewnością o Karmelu Zagórskim napisano niejedną prace i wydano niejedną publikację. Jednak w tej książeczce uderza inna sprawa. Jak pisze autor "...książeczka jest owiana tęsknotą za obiektem, który stał i trwał do drugiego pożaru w 1822 roku, w którym tętniło życie zakonne nie obce od ocierania się o klasztor zrywów patriotycznych naszego Narodu."

Mało kto przejeżdzając przez Zagórz i podziwiając czy to z okien samochodu, czy z bardzo bliska imponujące ruiny klasztoru, wie o tym, że jeszcze nie tak dawno, bo w latach pięćdziesiątych minionego wieku (fajnie brzmi :-D) Karmel próbowano odbudować. Dziś bardzo trudno jest wyobrazić sobie to, o czym marzył Pan Stefański. Wydaje się to nieprawdopodobne. Jednak próby były i warto o tym wiedzieć. Korzystając z pracy wielkiego miłośnika wzgórza Marymont (Góra Maryi), przedstawiamy krótką historię zagórskiego Karmelu i prób jego odbudowy.

Klasztor w Zagórzu Ruiny zagórskiego klasztoru, 2010
foto: Justyna Szechyńska

Na wzgórze trafić nietrudno. Ruiny widoczne są z daleka i prowadzi do nich w miarę wygodna dróżka dojazdowa. Po wejściu na wzniesienie, otoczone z trzech stron rzeką Osławą mamy przed sobą wielki masyw ruin, otoczonych kamiennymi murami ze strzelnicami. Pólkolistą bramą w murze wchodzimy na teren klasztorny. Jesteśmy przed kościołem pw. Zwiastowania NMP.

Karmel zagórski był obronną fortyfikacją. Zbudowany został na początku XVIII wieku i oddany zakonowi Karmelitów bosych przez Jana Franciszka Stadnickiego, jako jego fundacja. Stadnicki był chorążym nadwornym koronnym, zaś od 1697 roku wojewodą wołyńskim. Zmarł w 1713 roku, przed śmiercią zapisując klasztorowi zagórskiemu fundusz na utrzymanie w szpitalu klasztornym 12 weteranów wojskowych. Jak wynika z ustaleń, początek fundacji całości, tj. kościoła i klasztoru to 7 sierpnia 1700 roku. Prace budowlane rozpoczęto początkiem XVIII wieku i już w 1714r. we wzniesionych pomieszczeniach mieszkało kilku zakonników. Uroczystego wprowadzenia dokonał biskup przemyski Jan Kazimierz de Alten Bokum, który jednocześnie poświęcił kamień węgielny pod kościół. Całość ukończono w 1730 roku. Później przystąpiono do wznoszenia wysokich murów obronnych.

Stefan Stefański, były kierownik i kustosz muzeum sanockiego Stefan Stefański, były kierownik i kustosz muzeum sanockiego, konsultant przy odbudowie Karmelu

Upiększenie kościół zawdzięczał Annie Stadnickiej - córce fundatora. W 1726 roku klasztor został podniesiony do rangi przeoratu. 29 listopada 1772 roku w klasztorze miał miejsce pierwszy pożar. Spowodowało go ostrzeliwanie. W klasztorze ukryli się i bronili konfederaci barscy, zaś wojska rosyjskie oblegały klasztor. Należy wspomnieć, że Konfederaci barscy działali na ziemi sanockiej już trzy lata wcześniej. Pożar wyrządził wielkie szkody, jednak z wielkim trudem cały obiekt odbudowano. Nigdy jednak już nie odzyskał pierwotnej świetności.

Po pierwszym rozbiorze Polski nastąpił upadek życia zakonnego. W klasztorze zamieszkali zakonnicy z innych klasztorów, min. z Przemyśla i Lwowa, później z Milatyna. Obniżenie poziomu życia zakonnego było tak głębokie, że na poczatku XIX wieku wydano dekret reformy klasztoru zagórskiego. Ówczesny biskup przemyski Gołaszewski, ustanowił przy klasztorze dom poprawczy dla księży.

Karmelita bosy o. Józef od NMP z Góry Karmelu Karmelita bosy o. Józef od NMP z Góry Karmelu (Jan Prus) promotor dzieła odbudowy Karmelu

26 XI 1822 roku wybuchł drugi pożar. Ogień strawił wiązania dachowe klasztoru i kościoła. Zaprószenie ognia nastąpiło w czasie ostrej sprzeczki pomiędzy przeorem o. Leonardem Umańskim i o. Janem Włodzimierskim, który aresztowany przez austriacką policję i przewieziony do Lwowa przyznał się w śledztwie do spowodowania pożaru. Biskup Gołaszewski zabiegał u władz austriackich o likwidację klasztoru, co nastąpiło w 1831 roku. Majątki i legaty przeszły na skarb państwa i do funduszu religijnego. Dom poprawczy został przeniesiony do Przeworska. Odtąd z daleka widoczne stały się wypalone mury kościoła i klasztoru.

Ks. Prałat Antoni Porębski, proboszcz i dziekan sanocki Ks. Prałat Antoni Porębski, proboszcz i dziekan sanocki, wielki orędownik sprawy odbudowy Karmelu

Następny rozdział w historii rozpoczął się 30 marca 1957 roku, gdy kuria biskupia w Przemyślu przekazała ruiny z powrotem na własność zakonu karmelitów bosych. Wcześniej, bo w 1935 roku ówczesny właściciel, baron Adam Gubrynowicz ofiarował wzgórze na własność seminarium duchownego w Przemyślu. W tym czasie wojewódzki konserwator zabytków w Rzeszowie wyraził zgodę na odbudowę klasztornego obiektu.

W 1957 roku naprędce zbudowano baraczek, w którym zamieszkał o. Józef od MB z Góry Karmel. (Jan Prus), wraz z bratem Wawrzyńcem Radkiewiczem. Później dołączył o. Aureliusz Balonek. Energicznie zabrano się do pracy. Pomoc okazali mieszkańcy Zagórza. Odbudowie patronowali szczególnie: ks. prałat Antoni Porębski, mgr inż. Tadeusz Żurowski - generalny konserwator zabytków archeologicznych, oraz Stefan Stefański jako konsultant przy odbudowie obiektu. Kierowaniem pracami porządkowymi i adminstracyjnymi zajmował sie inż. Marian Wierzbiński.

Jedna z pocztowych kart okolicznościowych, wydana przez Karmelitów Jedna z pocztowych kart okolicznościowych, wydana przez Karmelitów

Oprócz baraczku wzniesiono też skromna kaplicę. Uporządkowano wnętrze kościoła. Odsłonięto wejście do podziemi. Znaleziono i zebrano duże ilości kości, które ponownie pochowano w krypcie. W latach 1722 - 1817 pod kościołem zostało pochowanych 55 zakonników. Wszystkie grobowce zostały zbeszczeszczone i splądrowane w czasach, gdy karmel pozostawał bez opieki.

W ciągu krótkiego czasu wykonano wiele prac, które zaczęły zmieniać wygląd obiektu. Odgruzowano studnię i otoczenie kościoła od strony zachodniej. Rozpoczęto uzupełnianie ubytków w murach do wysokości parteru w prezbiterium, rozpoczęto odbudowę kordegardy przy głównej bramie, nakryto ją dachem z uprzednim umieszczeniem gzymsów wieńczących, usunięto z murów roślinność, założono ogród warzywny, poprawiono dróżkę. Prace prowadzono dzięki pomocy Ministerstwa Kultury i Sztuki w formie dotacji, ofiarnosci mieszkańców Zagórza i okolic oraz dzięki niewielkim funduszom zakonu.

Zagórz - karta wydana przez Karmelitów w roku 1959 Jedna z pocztowych kart okolicznościowych, wydana przez Karmelitów w roku 1959

W czasie odbudowy karmelici we własnym zakresie, domowymi sposobami produkowali karty pocztowe z okazji Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Wydano kilka wzorów o wymownej formie i treści. Na każdym wzorze widoczny był fragment klasztoru i odpowiedni tekst. Pewnie nie przyniosło to większych dochodów, jednak informowało społeczeństwo o odbudowie. Ojciec Józef podjął zamiar wyjazdu do Stanów Zjednoczonych i Kanady w celu zbierania funduszy wśród tamtejszej Polonii. Zamiar wykonał i pomimo podeszłego wieku odwiedził wiele ośrodków polonijnych. Spotkał się z ofiarnością i zrozumieniem. Jednak po powrocie zachorował i zmarł 5 kwietnia 1962 roku. Pochowany został w Krakowie, choć przed śmiercią wyrażał chęć spoczynku pod kościołem klasztornym w Zagórzu. 10 października 1962 Karmel opuscił o. Balonek i brat Wawrzyniec. Stało się to wskutek zarządzenia Prezydium WRN w Rzeszowie, zmuszającego karmelitów do przerwania prac budowlanych.

Zagórz - zachowane fragmenty fresków Zachowane fragmenty fresków
foto: P. Szechyński

To koniec historii prób odbudowy wspaniałego kiedyś obiektu. Dziś prowadzone są tam prace, mają one jednak na celu zapobieganie dalszemu niszczeniu i degradacji tego, co jeszcze z Karmelu pozostało. Nie są i nie będą to już zapewne prace mające na celu odbudowę. Wielka szkoda, choć może, może... kiedyś tam..... kto to wie? Warto jednak wiedzieć i pamietać, że jeszcze niedawno próbowano, wiele zrobiono i że żyli ludzie, którym to bardzo leżało na sercu.

Zwiedzając ruiny na pewno większość z nas zadaje sobie pytanie - jak to musiało kiedyś wyglądać? Do dziś przecież widac freski na ścianach, miejsca gdzie stał ołtarz, konfesjonały, chór... Za Panem Stefańskim spróbuję opisać i nieco przybliżyć Karmel, z czasów gdy tętnił on życiem:

Obiekt zajmuje łącznie 1.75 ha powierzchni i znajduje się na wzgórzu o wysokosci 400m, niegdyś nazywanym Marymontem. Dostępu broniły strome stoki wzniesienia. W obrębie murów znajdował się kościół, klasztor, dwie baszty, piętrowa kordegarda z 12 pokojami przy bramie wjazdowej, budynki gospodarcze, trójkątny filar z figurą patronki kościoła (obecnie odbudowany), budynek dla furtiana przy bramie z pokojami gościnnymi. Od strony płn.-wsch. stał budynek niewiadomego przeznaczenia. Już poza murami stał budynek szpitalny dla 12 żołnierzy-inwalidów. Od zachodu, przy murze obronnym, znajdowały się budynki gospodarcze i głęboka, kamienna studnia. Od strony północnej był park, zaś od wschodu ogrody warzywne.

Zagórz - ruiny klasztoru W ruinach klasztoru, 2017
foto: P. Szechyński

Kościół - centralny punkt wzgórza - zbudowany został w stylu barokowym, na rzucie prostokąta. Za głównym wejściem była kruchta, następnie do nawy przylegało czteroprzęsłowe prezbiterium. Na osi poprzecznej nawy znajdowały się dwie płytkie kaplice. Prezbiterium było pokryte sklepieniem kolebkowym z lunetami, zaś nawa płaską kopułą. Kruchta posiadała sklepienie beczkowe, zaś kaplice krzyżowe. Nawa była półmroczna, zaś prezbiterium jasne, oświetlone przez 6 dużych okien. Od strony południowej miesciła się zakrystia, naprzeciw pod wieżą skład kościelny.

Zagórz - ruiny klasztoru W ruinach klasztoru, 2017
foto: P. Szechyński

Fasada kościoła była bezwieżowa, trójprzęsłowa. W środkowym przęśle był główny portal, nad nim okno od chóru muzycznego, w bocznych przęsłach dwie nisze w których stały rzeźby (obecnie obie w zbiorach Muzeum Historycznego w Sanoku). Fasada zwieńczona trójkatnym szczytem z okrągłym oknem. W prezbiterium były dwie wieże, w dolnej części kwadratowe, w górnej ośmioboczne nakryte hełmami. Wnętrze ozdobione iluzjonistycznymi ołtarzami malowanymi "al fresco" na ścianach. Na ścianie ołtarza głównego była namalowana scena Zwiastowania NMP z aniołem na tle czerwonej kotary. Boczne ołtarze poświęcone św. Józefowi i MB Szkaplerznej, św. Teresie i św. Janowi od Krzyża oraz św. Tekli. Na ścianie wielkiego ołtarza fresk przedstawiający Boga Ojca z kulą świata i berłem w ręce, otoczonego przez aniołów. Sklepienia były również pokryte freskami. Malowidła powstały przed rokiem 1730 zaś ich autorem jest nieznany malarz włoski, choć ich wykonanie przypisuje się też innym malarzom.

Niewielkie fragmenty malowideł możemy i dziś zobaczyć, jednak czas i deszcze dokonują swego. Od strony południowej przylegał do kościoła piętrowy budynek z krużgankami w parterze. Był on zbudowany wokół wirydarza. W klasztorze były 22 cele dla zakonników, ponadto sala jadalna (refektarz), kuchnia i biblioteka. Ta część zabudowy już nie istnieje. O obronności świadzcy nie tylko położenie (wzgórze z trzech stron otoczone Osławą), ale także potężne mury ze strzelnicami i 2 baszty przy murze południowym. W jednej z nich była brama pozwalająca na szybkie opuszczenie klasztoru. Poza murami, na płn. wsch. stoku wzgórza stał jednopiętrowy budynek szpitala. Dziś budynek ten nie istnieje.

Marzeniem autora książeczki było ujrzeć Karmel zagórski tętniący życiem. Czy to marzenie kiedyś się spełni? Nikt nie wie. Wydaje się to raczej mało prawdopodobnym. Korzystając z okazji chcę jednak zaapelować do wszystkich odwiedzających ruiny. Pamiętajmy czym było i jaka role pełniło kiedyś wzgórze. Nie przeczyniajmy się świadomie do dalszego niszczenia. Zastanówmy się nad tym, zanim umieścimy na murach kolejny napis typu "pozdro dla ziomali", "kocham Jolę" albo i nie daj Boże inny napis. To miejsce święte i uszanujmy je we właściwy sposób.

opracowanie: E. Milczanowska

Literatura:
1. "Karmel zagórski", Stefan Stefański, 1991.

Więcej zdjeć klasztoru:

Galeria zdjęć - klasztor w Zagórzu

Zobacz także: Zagórski karmel z lotu ptaka

Zagórz - ruiny klasztoru W ruinach klasztoru
foto: P. Szechyński

Z zagórskim klasztorem związanych jest kilka legend. Według miejscowych opowiadań na murach klasztoru ukazuje się duch rycerza oraz widmo zakonnika, który na polecenie władz austriackich miał podaplić klasztor a teraz pokutuje za swoje czyny. Inna z legend mówi o podziemnym tunelu pod Osławą, który łączył klasztor z zamkiem w Lesku. Podobno po ruinach przechadza się również postać prawowitego strażnika ruin - mnicha, którego dostrzec można na jednej z wież.

3 maja 2007 przy klasztorze posadzono dąb papieski oraz umieszczono na jego murach tablicę o treści:

"Piękno tej ziemi skłania mnie do wołania o jej zachowanie dla przyszłych pokoleń. Jeśli kochacie tę ojczysta ziemię, niech to wołanie nie pozostanie bez odpowiedzi. Jan Paweł II.

Ukochał Bieszczady i wielokrotnie tu powracał. - Najznakomitszemu Turyście - ks. Karolowi Wojtyle, wdzięczni za dar jakim był dla Polski i świata Jan Paweł II - mieszkańcy miasta i Gminy Zagórz."

Więcej o pobycie K. Wojtyły w regionie: K. Wojtyła (p. Jan Paweł II) w Bieszczadach

Zagórz - ruiny klasztoru Budynek koło bramy wjazdowej
foto: P. Szechyński

Na klasztornych murach znajduje się również tablica z imionami pochowanych tu niegdyś mnichów o treści:

"Pokój Tobie przechodniu. Wstrzymaj kroki. Kto z pośpiechem doby życia porzebiega może iść dalej. Ciebie jednak proszę abyś się zatrzymał. Oto patrz i kolana do modlitwy zginaj bowiem w krypcie tego kościoła spoczywają ziemskie szczątki 55 ojców i braci Karmelitów Bosych, których w XVIII i XIX stuleciu miłość Chrystusa w modlitwie i pracy przywiodła na zagórski Marymont.".

Zagórz - ruiny klasztoru W ruinach klasztoru, 2017
foto: P. Szechyński

Spoczywają tu: o. Adam zm. 1722, o. Piotr zm. 1730, o. Jerzy zm. 1732, br. Florian zm. 1735, o. Anioł zm. 1737, br. Kazimierz zm. 1740, br. Jan Nepomucen zm. 1742, br. Marcjalis zm. 1742, o. Pantaleon zm. 1743, o. Narcyz zm. 1746, o. Aleksander zm. 1746, o. Justyn zm. 1750, o. Petroniusz zm. 1751, o. Jan Kanty zm. 1752, br. Wawrzyniec zm. 1752, o. Symforian zm. 1753, o. Dionizy zm. 1754, o. Makary zm. 1761, br. Józef zm. 1762, br. Jan Kanty zm. 1764, o. Walenty zm. 1766, o. Hieronim zm. 1769, o. Bazyli zm. 1769, o. Marian zm. 1769, m. Anastazja zm. 1771, br. Kajetan zm. 1774, br. Krzysztof zm. 1774, o. Kandyd zm. 1778, br. Tadeusz zm. 1778, o. Eugeniusz zm. 1781, br. Marian zm. 1781, o. Alojzy zm. 1785, br. Stanisław zm. 1785, br. Gabriel zm. 1785, o. Karol zm. 1787, br. Paweł zm. 1787, o. Pankracy zm. 1788, o. Konstanty zm. 1793, o. Redempt zm. 1793, br. Gabriel zm. 1793, o. Remigiusz zm. 1795, br. Jan Chrzciciel zm. 1798, br. Jan zm. 1803, o. Fidelis zm. 1802, br. Arnold zm. 1803, o. Wiktor zm. 1806, br. Michał zm. 1807, o. Marcin zm. 1808, br. Ignacy zm. 1808, o. Adeodat zm. 1811, o. Justynian zm. 1814, o. Albert zm. 1814, br. Maurycy zm. 1814, o. Józef Kalasanty zm. 1814, o. Apolinary zm. 1817.

Zagórz - ruiny klasztoru W ruinach klasztoru, 2017
foto: P. Szechyński

W roku 2012 udostępniono w Zagórzu w pobliżu wzgórza Marymont bardzo ciekawą drogę krzyżową, wykonaną przez bieszczadzkich artystów. Warto ją zobaczyć, szczególnie w terenie: Droga Krzyżowa Nowego Życia w Zagórzu

Lepsze czasy dla karmelu nastały dopiero od roku 2011, kiedy to na nowo rozpoczęto realizację prac konserwatorskich, co sprawia, że ruiny stopniowo odzyskują dawny blask. Do chwili obecnej wykonano następujące prace (źródło: UMiG Zagórz):

Rok 2011: Konserwacja i zabezpieczenie murów bramy głównej, a także odcinka muru obronnego po obu stronach bramy.

Rok 2012: Pracami konserwatorsko-zabezpieczającymi objęto elewację frontową foresterium, mury budynków bramnych i kordegardy, oraz odcinek muru obronnego.

Lata 2012-2013: Budowa wieży widokowej w Zagórzu - promocja obszarów Natura 2000. Rewitalizacja ogrodu klauzurowego Zespołu Klasztornego Karmelitów Bosych w Zagórzu.

W ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007 – 2013, którego jednym z priorytetów jest promowanie bioróżnorodności i ochrony przyrody (w tym NATURA 2000) dokonano renowacji ruin klasztoru oraz wybudowano wieżę widokową. W ramach projektu zakupiona została luneta widokowa, która obecnie znajduje się na szczycie wieży. Umożliwia ona mieszkańcom i turystom dokładniejsze zapoznanie się z otaczającym terenem. Ponadto zagospodarowano teren wokół klasztoru poprzez wykonanie ogrodu klauzurowego oraz ciągów pieszych. W zakresie inwestycji podjętych w ramach realizacji projektu opracowano koncept budowlany i wykonawczy wieży widokowej, przygotowano teren budowy, wykonano schody wejściowe na taras oraz taras widokowy, a także zakupiono wyposażenie wieży. Ukończone zostały prace instalacyjne i wykończeniowe, ponadto zabezpieczono mury wokół terenu objętego działaniami.

Celem podniesienia walorów poznawczych obiektu oraz obszaru Natura 2000 wykonano ekspozycję historyczno – krajoznawczo – archeologiczną z wykorzystaniem technik odpornych na warunki atmosferyczne, przybliżającą zwiedzającym walory krajoznawczo – przyrodnicze obszaru Natura 2000, historię klasztoru, styl życia mnichów zakonu Karmelitów Bosych oraz przeznaczenie i pierwotny wygląd elementów kompleksu. Ogród klauzurowy został urządzony na wzór ogrodów tego typu z danej epoki.

Rok 2013: Prace konserwatorskie zrealizowano przy elewacji północnej kościoła (fasadzie). Wykonane prace pozwoliły na likwidację zagrożenia dla bezpieczeństwa turystów i wiernych, którzy licznie i często gromadzą się przed wejściem do kościoła podziwiając jego wnętrze oraz czytając pamiątkowe tablice. Obluzowane kamienie, cegły czy fragmenty tynku stanowiły poważne zagrożenie dla wyżej określonych osób.

Rok 2014: Zrealizowano I etap prac konserwatorsko-zabezpieczających przy elewacji wschodniej kościoła. Trwale zabezpieczono transept w obrębie elewacji wschodniej kościoła, w tym odcinek elewacji wschodniej pomiędzy transeptem, a fasadą. Dodatkowo odgruzowano i uporządkowano teren dziedzińca wschodniego. Ściany kościoła na wskazanym powyżej odcinku nie były objęte pracami remontowymi od czasu wybuchu pożaru w 1822 roku. Obluzowane kamienie, cegły czy fragmenty tynku stanowiły poważne zagrożenie dla zwiedzających obiekt.

Rok 2015: Zrealizowano II etap prac konserwatorsko-zabezpieczających przy elewacji wschodniej kościoła. Ponadto odgruzowano i zabezpieczono mury budynku furty klasztornej. W efekcie tych prac udostępniono zwiedzającym kolejne pomieszczenia klasztorne znajdujące się przy głównej trasie prowadzącej do wieży widokowej.

Rok 2016: Konserwacja korony murów i ścian wewnętrznych kościoła. Trwałym zabezpieczeniem objęto powierzchnię 360 m2 przy prezbiterium i wieży widokowej. Miejsca objęte pracami nie były remontowane przez okres niespełna 200 lat. Wysoka jakość wszystkich wykonanych prac przy zachowaniu autentyczności wyglądu budowli, została potwierdzona w protokołach z kontroli prac sporządzonych przez przedstawicieli Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków Delegatury w Krośnie. Łączna wartość prac konserwatorskich zrealizowanych na zagórskim Karmelu w ciągu minionych 5 lat zamknęła się kwotą blisko 2,7 mln zł z czego wkład własny Gminy Zagórz wyniósł ponad 500 tys. zł.

Rok 2017: Projekt Gminy Zagórz pn. "Kompleksowa ochrona dziedzictwa kulturowego na terenie MOF Sanok – Lesko – adaptacja ruin Zespołu Klasztornego Karmelitów Bosych na centrum kultury w Zagórzu" uzyskał dofinansowanie w kwocie 5 314 934,51 zł ze środków RPO WP na lata 2014-2020.

Inicjatywa realizowana w partnerstwie z Bieszczadzkim Forum Europejskim ma służyć zwiększeniu liczby osób korzystających z unikatowych zasobów kultury i dziedzictwa historycznego dostępnych w Zagórzu za sprawą lokalizacji ruin XVIII – wiecznej siedziby zakonu Karmelitów Bosych. W ramach działań projektowych nastąpi odbudowa i rozbudowa budynku dawnego foresterium z przeznaczeniem na centrum kultury. Jednocześnie zostanie zrekonstruowana zabytkowa, klasztorna studnia, która zyska cembrowinę z zadaszeniem. Będzie można dojść do niej korzystając z nowych ciągów komunikacyjnych.

Wyszczególnione powyżej prace pozwolą na zachowanie i udostępnianie zwiedzającym budynków dawnego zespołu klasztornego, jako cennego zasobu dziedzictwa kulturowego, stanowiącego jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji turystycznych województwa podkarpackiego.

W wyniku realizacji projektu budynek foresterium zostanie zabezpieczony przed bezpośrednim działaniem niesprzyjających warunków atmosferycznych zyskując nową jakość funkcjonalną adekwatną do stale rosnącego poziomu zainteresowania odwiedzających. Co ważne w związku z realizacją projektu poprawie ulegnie poziom bezpieczeństwa osób odwiedzających zagórski Marymont, których liczba w ostatnim czasie szacowana jest na poziomie około 20 000 osób rocznie. Dzięki zaplanowanym rozwiązaniom architektonicznym budynek foresterium będzie dostępny dla osób niepełnosprawnych. W opisywanym tu obiekcie zostanie zaaranżowana cela zakonnika. Przewidziano również pomieszczenia do promocji produktów regionalnych, punkt informacji turystycznej, restaurację wraz zapleczem gastronomicznym, salę wirtualnej rzeczywistości, salę projekcyjno-filmową, salę ekspozycyjno-konferencyjną, pracownie artystyczne, pomieszczenia socjalne wraz zapleczem sanitarnym, zaplecze magazynowe oraz toalety. Szacowana wartość inwestycji wynosi ponad 8,5 mln zł. Oprócz tytułowej kwoty dofinansowania w związku z realizacją inwestycji Gminę Zagórz będzie mogła odzyskać podatek VAT w kwocie ponad 1,6 mln zł.

Więcej zdjęć zagórskiego klasztoru: Klasztor w Zagórzu - galeria zdjęć

ruiny klasztoru w zagórzu, wieża Klasztor w Zagórzu, 2017
foto: P. Szechyński
ruiny klasztoru w zagórzu, wieża Klasztor w Zagórzu, 2017
foto: P. Szechyński
ruiny klasztoru w zagórzu, wieża Widok z wieży na Osławę, Wielopole i cerkiew greckokatolicką w Wielopolu, 2017
foto: P. Szechyński
ruiny klasztoru w zagórzu, wieża Widok z wieży na ruiny oraz Zagórz, 2014
foto: P. Szechyński
ruiny klasztoru w zagórzu, wieża Widok z tarasu na wieży na dolinę Osławy, 2014
foto: P. Szechyński
ruiny klasztoru w zagórzu Ruiny od strony rzeki, 2014
foto: P. Szechyński
ruiny klasztoru w zagórzu Widok z wejścia na wieżę - ogrody klasztorne, 2014
foto: P. Szechyński
ruiny klasztoru w zagórzu Ruiny klasztoru w Zagórzu, 2014
foto: P. Szechyński
Zagórz - ruiny klasztoru Klasztor od strony drogi dojazdowej, 2010
foto: P. Szechyński
» Praktyczne «

Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Zagroda pokazowa żubrów
Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka
Bojkowszczyzna Zachodnia. Ochrona zasobów kulturowych - działania praktyczne (pdf)

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik - Jasło
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Otaczarnia w Bukowcu
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Muzeum Historii Bieszczad
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Ski-tour;

Hyrlata (1103 m) zimą
Matragona (990 m) zimą
Osina (963m n.p.m.)
Płasza, Kurników Beskid, Okrąglik

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006

 

Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2017
Twoje Bieszczadyon