...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady



Polecamy:

Brak obsługi Adobe Flash
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash
Brak obsługi Adobe Flash
Brak obsługi Adobe Flash.


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

Ukraińska Powstańcza Armia | Operacja Wisła

V. Akcja "Wisła" (Wschód)

Pomysł wysiedlenia reszty ludności z terenów zagrożonych walkami z UPA powstał w sztabie Generalnym WP na jesieni 1946 roku. Na początku 1947 czyniono przygotowania do przeprowadzenia operacji wysiedlania. Plan operacji został przedstawiony Państwowemu Komitetowi Bezpieczeństwa Narodowego 27 marca 1947 roku przez generała S. Mossora. Po śmierci gen. K. Świerczewskiego "Waltera", ruszyła maszyna przygotowująca Operację "Wisła".

Śmierć Świerczewskiego dostarczyła pretekstu, aby uzasadnić zastosowanie zbiorowej odpowiedzialności wobec ludności cywilnej. Początkowo szacowano, że wysiedlonych zostanie około 20 tysięcy osób, później oszacowanie wzrosło do 80 tysięcy, natomiast ostatecznie wysiedlono około150 tysięcy osób.

Zadania GO "Wisła", rozwiązanie problemu ukraińskiego w Polsce:

  • zniszczyć ostatecznie bandy UPA,
  • przesiedlić ludność cywilną pochodzenia ukraińskiego na ziemie północno-zachodnie (ludność ma być wysiedlona w rozproszeniu),
  • ewakuować wszystkich Ukraińców, nawet rodziny mieszane polsko-ukraińskie,
  • w rejonie Bieszczadów ma być przeprowadzona ewakuacja całkowita (teren ma być przeznaczony pod osadnictwo wojskowe),
  • należy jak najszybciej przeprowadzić ewakuację (w ciągu 1 miesiąca).

Jednostki GO "Wisła":

  • 3 Dywizja Piechoty (3, 5, 14 kombinowany pułk piechoty) - 2835 żołnierzy
  • 6 Dywizja Piechoty (2 i 6 kombinowany pułk piechoty) - 1939 żołnierzy
  • 7 Dywizja Piechoty (7, 10, 11 kombinowany pułk piechoty) - 2549 żołnierzy
  • 8 Dywizja Piechoty (1, 8, 36 kombinowany pułk piechoty) - 2571 żołnierzy
  • 9 Dywizja Piechoty (3, 4, 5, 14, 26, 28, 30 kombinowany pułk piechoty) - 2779 żołnierzy
  • 1 Dywizja KBW (1, 2, 3 brygada) - 4623 żołnierzy
  • 12 pułk piechoty (odwód d-cy GO "Wisła") - 948 żołnierzy
  • 5 pułk saperów - 460 żołnierzy
  • 1 pułk samochodowy - 297 żołnierzy
  • sztaby i pododdziały specjalne - 334 żołnierzy

W operacji "Wisła" wzięło udział łącznie 19 335 żołnierzy.

Podział terenów objętych działaniami GO "Wisła":

  • Obszar operacyjny S - Sanok,
  • Obszar operacyjny R - Rzeszów,
  • Obszar operacyjny L - Lublin,
  • Obszar operacyjny G - Gorlice.

Zwrócono się także do władz sowieckich i czechosłowackich o zablokowanie granic Polski. Granicę sowiecką zabezpieczała 64 Dywizja NKWD, natomiast Czechosłowacja powołała dopiero w czerwcu grupę operacyjną "Teplice".

Wysiedlenia ruszyły 28.04.1947.r. o godzinie 4:00. Mieszkańców zamieszkujących bieszczadzkie wioski zmuszano do opuszczania swoich siedzib. Wojsko dawało mieszkańcom 2-3 godzin, pozwalając zabrać tylko 25kg ładunku. Bardzo często ludność nie mogła zabrać ze sobą inwentarza. Wysiedlonych mieszkańców kierowano do punktów zbornych skąd wysyłano ich do stacji załadowczych. Punktów zbornych w rejonie działań danego pułku było jeden lub dwa. W tych punktach UB przesłuchiwał wysiedleńców.
Najbardziej podejrzanych kierowano do obozu w Jaworznie, mniej dzielono na trzy grupy:

  • A (notowani przez UB) - rodziny takie miano osiedlać w różnych powiatach i gminach,
  • B (notowani przez zwiad wojskowy) - osiedlać pojedynczo w gminach,
  • C (zastrzeżenia zgłaszał dowódca oddziału wysiedlającego) - zalecane osiedlanie po kilka rodzin w jednej wsi.

Złe szacunki co do ilości wysiedlanych spowodowały że przygotowano zbyt małą ilość wagonów do transportu. Ludzie jechali stłoczeni w złych warunkach. Nierzadko zdarzały się kradzieże przez żołnierzy czy to w samych wioskach czy w punktach zbornych, a także podczas transportu koleją. Każdy transport był strzeżony, a dowódca transportu posiadał dwie koperty, jedną z miejscem przeładunku wysiedleńców drugą dla dowódcy, który zajmował się kierowaniem wysiedlonych do poszczególnych miejscowości. Druga koperta zawierała instrukcje w jaki sposób mają być osiedlani przesiedleńcy.

Wiadomo że w 1947 roku większość dobrych gospodarstw na ziemiach zachodnich była już zajęta, wiec przesiedlanym dostawały się gospodarstwa gorsze, jednak mimo wszystko trzeba powiedzieć że poziom gospodarstw był o wiele lepszy niż w Bieszczadach. Akcja wysiedleńcza oficjalnie zakończyła się 31 lipca 1947 roku. Wysiedlenia trwały jednak do 1950r. Właśnie w 1950 roku wysiedlono ostatnich Łemków z rejonu Małych Pienin (Jaworki, Szlachtowa, Biała i Czarna Woda). Trzeba dodać że w tych miejscowościach nigdy nie było UPA ani siatki cywilnej OUN. Co powodowało decyzję o ich wysiedleniu - nie wiadomo.

Operacja "Wisła" - walki polsko-ukraińskie

W Bieszczady oprócz jednostek które tam były, skierowano 1 dywizję KBW. Dywizja ta została specjalnie sformowana do celów operacyjnych. Jej formowanie zostało zakończone 16.04.1947r. Dywizję sformowano w trzech brygadach, każda brygada liczyła trzy bataliony. Sformowane bataliony nosiły nazwy miast np. "Łódź", "Gdańsk", "Bydgoszcz". Dowódcą dywizji został płk. Wincenty Rożkowski, a dywizja została skierowana w rejon Baligrodu i Cisnej. Oprócz działań operacyjnych dywizja miała za zadanie zamknięcie południowo-wschodniej granicy od Łupkowa do Solinki.

Pierwszą ważniejszą akcję przeprowadzono w połowie maja 1947 roku w rejonie Chryszczatej. Znajdowała się tam sotnia "Chrina" i "Stacha". Do wykonania tego zadania sztab GO "Wisła" przeznaczył dość znaczne siły:

  • jedną brygadę KBW
  • pododdziały 6 i 7 Dywizji Piechoty
  • 12 pułk piechoty z 8 DP
  • grupa manewrowa WOP z Cisnej
  • lotnictwo

Cała operacja w rejonie Chryszczatej poniosła fiasko. Rozbito tylko czotę "Zenki", która przerwała pierścień okrążenia. Reszta małymi grupkami przeniknęła przez okrążenie. Robiono to różnymi sposobami np. chowano się w koronach drzew, podpalano las i pod osłoną ognia wychodzono z okrążenia. Całość operacji zakończono około 20 maja. Winą za fiasko operacji obarczono płk. Rożkowskiego, po czym odsunięto go od dowodzenia dywizja KBW. Jego miejsce zajął płk. Eugeniusz Kuźmicz. 27 maja zlikwidowano 3 bunkry które były siedzibą kurennego "Rena". Zabito 4 członków UPA, samego "Rena" jednak nie było. Na początku czerwca od 7-13 nastąpiła koncentracja oddziałów UPA w rejonie Suchych Rzek. Na koncentrację przybyli "Chrin" i "Stach". Ogółem przybyło tam około 300 upowców. Na koncentrację przybył także kurinny "Ren", który wydał rozkaz, aby sotnie przebijały się na tereny sowieckie lub do Czechosłowacji.

Jednostki WP cały czas ścigały sotnie nie dając chwili odpoczynku, metoda to przyniosła oczekiwane rezultaty. W blokadach i akcjach pościgowych ginęło coraz więcej upowców. W rejon Beniowej dotarło tylko 90 osób z kurenia "Rena". W nocy z 29 na 30 czerwca, upowcy przekroczyli granicę w rejonie Sianek i przedarli się na teren Ukrainy. Po przekroczeniu granicy doszło do starcia z NKWD, UPA poniosła znowu dotkliwe straty. Ta część kurenia która przedarła się przez granicę podjęła walkę na terenie odcinka taktycznego "Makiwka", którego dowódcą został "Chrin".

opracowanie: Zbigniew Jantoń

Literatura:

G. Motyka - "Tak było w Bieszczadach",
A. Bata - "Bieszczady Szlakiem Walk z bandami UPA",
Informacje własne

» Praktyczne «

Kamera w Wetlinie
Kamera w Polańczyku
Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Służba zdrowia
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006

 

Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2014
Twoje Bieszczadyon