...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich kt鏎ym Bieszczady w duszy graj...

Bieszczady





Polecamy:

Czadzie Sio這
Bieszczader Biuro Podr騜y
G瘰i Zakr皻
Werchowyna
Dw鏎 na Wrzosowisku
Nad Wo這satk
Raj Helmuta
Domki nad Solin
4x4 w Bieszczadach
Busy-Bieszczady
Bieszczadzka kryj闚ka
Borsuczyna, Horb
4x4 w Bieszczadach
Panorama Solina


» Miejscowo軼i «

Baligr鏚 i okolice
B鏏rka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Dasz闚ka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Koma鎍za i okolice
- Mogi豉 - legenda
- drewniany ko軼i馧ek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
ㄆpk闚
Mik闚
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Pre逝ki
Rajskie
Roztoki G鏎ne
Rzeped
S瘯owiec i okolice
Serednie Ma貫
Smolnik nad Os豉w
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki G鏎ne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wo這sate
Zatwarnica
Zwierzy

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bere幡ica Ni積a
Bukowiec
Cary雟kie
Choce
Dydiowa
D德iniacz G鏎ny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
υkie
υpienka
- rys historyczny υpienki
- Chrystus Bieszczadzki
ㄆh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Soko這wa Wola
Studenne
Tarnawa Ni積a i Wy積a
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zaw鎩
Zube雟ko
真rawin

» Cmentarze i cerkwiska | Wo這sate

Wo這sate - cmentarz oraz cerkwisko

Wo這sate, wie kr鏊ewska (dawniej: Wo這schatka) zosta豉 za這穎na w roku 1557 przez Tymko Kobrzynowicza - kniazia i osad嬈, kt鏎y otrzyma przywilej na za這瞠nie miejscowo軼i. Pocz徠ki by造 skromne - opr鏂z kniazia w Wo這satem osiedli這 si jeszcze dw鏂h kmieci (1565r.), z czasem jednak dolin potoku nad kt鏎ym za這穎no wie zacz皻o zagospodarowywa i po czasie przynosi豉 ona zyski kniaziowi oraz starostwu.

Cmentarz w Wo這satem Cmentarz w Wo這satem, 2006
foto: P. Szechy雟ki

W roku 1785 ludno嗆 Wo這satego liczy豉 386 mieszka鎍闚 z czego 365 by豉 grekokatolikami. Parafia greckokatolicka podlega豉 w闚czas dekanatowi 簑koty雟kiemu. Katolik闚 rzymskich by這 w闚czas we wsi tylko 5, mieli sw parafi w Polanie a ponadto Wo這sate zamieszkiwa這 6 砰d闚.

W roku 1852 dokonano szczeg馧owych pomiar闚 wsi i sporz康zono plan katastralny oraz dokumenty w豉sno軼iowe, dzi瘯i kt鏎ym powsta obraz pokazuj帷y 篡cie wsi w owym okresie. Przeprowadzony w roku 1854 spis ludno軼i wykaza 460 os鏏, natomiast w roku 1921 Wo這sate zamieszkiwa這 ju 819 os鏏 a 10 lat p騧niej liczba ta przekroczy豉 tysi帷 i wynosi豉 dok豉dnie 1084 osoby.

Cmentarz w Wo這satem Cmentarz w Wo這satem, 2006
foto: P. Szechy雟ki

Najwcze郾iejsza wzmianka o popie z Wo這satego pochodzi z 1676 roku, zatem ju w tym okresie istnia豉 tu cerkiew parafialna. Siedzib parafii greckokatolickiej Wo這sate by這 do ko鎍a XVIII wieku, pocz徠kiem wieku XIX parafi tutejsz zlikwidowano a Wo這sate zosta這 przy陰czone do parafii w Ustrzykach G鏎nych - proboszcz parafii ustrzyckiej mieszka jednak do po這wy XXw. w Wo這satem.

Ostatnia cerkiew filialna pw. Wielkiego M璚zennika Dymitra wzniesiona zosta豉 w roku 1837. By to obiekt drewniany, tr鎩dzielny, w charakterystycznym dla tego rejonu stylu bojkowskim z dachami namiotowymi (brogowymi) na poszczeg鏊nych cz窷ciach budowli. Na ikonostasie znajdowa si napis z kt鏎ego mo積a by這 odczyta nazwisko proboszcza Joanna Bandrowskiego z dat 1778r.

Od pocz徠k闚 XX wieku podejmowano w Wo這satem dzia豉nia maj帷e na celu kszta速owanie 鈍iadomo軼i politycznej i narodowo軼iowej tutejszej ludno軼i. W 1904 roku proboszczem ustrzyckim by Mychai這 Skrocki - podj皻o wtedy pr鏏 za這瞠nia czytelni Towarzystwa im. M. Kaczkowskiego, poprzez kt鏎 popularyzowano opcj starorusi雟k. W 1914 roku za ks. K. Fediwa we wsi istnia豉 czytelnia "Pro鈍yty", stawiaj帷a sobie za cel budzenie ukrai雟kiej 鈍iadomo軼i narodowej.

cerkiew w Wo這satem Cerkiew pw. Wielkiego M璚zennika Dymitra w Wo這satem
(fot. Ukrai雟kie cerkwie drewniane, geneza i rozw鎩 form". Lw闚 1937)

Liczba wiernych:

  • 1890r. - 673,
  • 1918r. - 910,
  • 1938r. - 1194.

Diacy:

  • 1887r. - Micha Dudycz,
  • 1884-1892r. - Antoni Maniawski; syn diaka z Maniowa,
  • 1899r. - Dymitr Bandrowski
  • 1924r. - J霩ef W璠zi這cz.

Przy cerkwi znajdowa豉 si drewniana dzwonnica konstrukcji zr瑿owo-szkieletowej, sta豉 w odleg這軼i 55 metr闚 od cerkwi, istnia豉 jeszcze w 1852 roku.

Cerkiew zosta豉 spalona wraz ze wszystkimi, opustosza造mi zabudowaniami wsi w roku 1947, pozosta豉 po niej jedynie podmur闚ka. Mieszka鎍y zostali wysiedleni w roku 1946, kilka rodzin przeniesiono do Ustrzyk G鏎nych, gdzie stacjonowa oddzia WP dowodzony przez p趾 Jana Gerharda.

plan wsi wo這sate Tablica z planem wsi, obok cmentarza
foto: P. Szechy雟ki

Cmentarz cerkiewny znajdowa si wok馧 cerkwi. Powierzchnia w roku 1852 wynosi豉 18 ar闚 i taka pozosta豉 do naszych czas闚, wcze郾iej cmentarz by prawdopodobnie mniejszy. Po roku 1946 zosta bardzo dotkliwie zdewastowany - nie zachowa si ani jeden nagrobek, kt鏎y by豚y w ca這軼i.

W roku 1991 podczas obozu Spo貫cznej Komisji Opieki nad Zabytkami Sztuki Cerkiewnej przy ZG Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Warszawie zosta odnowiony. Najlepiej zachowanym nagrobkiem jest otoczona 瞠laznym p這tkiem mogi豉 rocznej c鏎eczki proboszcza ustrzyckiego Mychai豉 Skrockiego. Wszystkie pozosta貫 nagrobki pozbawione s inskrypcji. Jeden gr鏏 ziemny posiada wsp馧cze郾ie umiesczon tabliczk na drewnianym krzy簑. W roku 1994 cmentarz zosta ogrodzony drewnianym p這tem przez BdPN oraz wolontariusza z Ameryka雟kiego Korpusu Pokoju - Kirka Henwooda.

Obecnie cmentarz i cerkwisko stanowi punkt pocz徠kowy 軼ie磬i historyczno-przyrodniczej Wo這sate - Tarnica (kolor zielony). 圭ie磬a po mini璚iu cmentarza dochodzi do tablicy z historycznym planem wsi wg stanu na rok 1852, po czym 豉k kieruje si w stron lasu gdzie 陰czy si ze szlakiem niebieskim.

wo這sate - cmentarz Cmentarz w Wo這satem, 2014
foto: P. Szechy雟ki
wo這sate - cmentarz Cmentarz w Wo這satem, 2014
foto: P. Szechy雟ki
wo這sate - cmentarz Cmentarz w Wo這satem, 2014
foto: P. Szechy雟ki

Cz窷 zachowanych nagrobk闚 (stan na 09/2007):

Gr鏏 rocznej c鏎eczki proboszcza Mychai豉 Skrockiego Gr鏏 rocznej c鏎eczki proboszcza Mychai豉 Skrockiego, piaskowcowy nagrobek otoczony jest kutym 瞠laznym ogrodzeniem. Inskrypcja:
Olga Maria Skrockaja * 31/5 1906 † 20/3 1907
(fot. P. Szechy雟ki)
wo這sate - betonowy nagrobek Betonowy nagrobek, bez inskrypcji
(fot. P. Szechy雟ki)
wo這sate - gr鏏 ziemny Gr鏏 ziemny z drewnianym krzy瞠m i tabliczk z inskrypcj (fonet.):
† Tut spocziwajut †
Biganicz D.M 1896 - 1945
Biganicz P.D 1941 - 1942

(fot. P. Szechy雟ki)
betonowy nagrobek w wo這satem Betonowy nagrobek zwie鎍zony charakterystycznie wygi皻ym, kutym 瞠laznym krzy瞠m, bez inskypcji
(fot. P. Szechy雟ki)
kamienne nagrobki - wo這sate Kamienne nagrobki we wschodniej cz窷ci cmentarza, bez inskrypcji
(fot. P. Szechy雟ki)
miejsce po cerkwi w wo這satem Cerkwisko, fragmenty podmur闚ki dawnej cerkwi
(fot. P. Szechy雟ki)

Wi璚ej aktualnych zdj耩: cmentarz w Wo這satem - zdj璚ia

opracowanie: Piotr Szechy雟ki

Literatura:

1. Augustyn M., "Nazewnictwo wsi Wo這sate", Bieszczad nr 6, Ustrzyki Dolne 1999.
2. Kryci雟ki S., "Bieszczady, S這wnik Historyczno-Krajoznawczy, cz.1, Gmina Lutowiska", UG - Warszawa 1995,
3. Kryci雟ki S., "Cerkwie w Bieszczadach", Warszawa 1991.
4. "Ukrai雟kie cerkwie drewniane, geneza i rozw鎩 form", Lw闚 1937.
5. Michniewscy M i A., Duda M, "Cerkwie drewniane Karpat", Pruszk闚 2003.
6. "S這wnik Geograficzny Kr鏊ewstwa Polskiego i innych kraj闚 s這wia雟kich", Warszawa 1880.

» Praktyczne «

Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczad闚 - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Ciekawe wydawnictwa

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przej嗆
圭ie磬i przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Le郾a
Jazdy konne
Wyci庵i narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewo幡icy (Bus)
Przej軼ia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzie «

Z psem w Bieszczady
Zagroda pokazowa 簑br闚
W璠karskie eldorado na Sanie
Rejsy po Zalewie Soli雟kim
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Karpackie niebo
Sery w Bieszczadach
Wypa w璕la drzewnego
Jaskinie
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking

Troch historii
Podzia (granice) Bieszczad闚
Losy bieszczadzkiej ludno軼i
R騜ne plany rozwoju Bieszczad闚
Na wynios造ch po這ninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sie wodna
Geocaching

Fauna Bieszczad闚
Flora Bieszczad闚

Le郾y Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukrai雟ka Powsta鎍za Armia
Karol Wojty豉 w Bieszczadach
Bieszczady p馧 wieku temu
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reporta瞠

Rozmaito軼i bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie s堯w kilka
Bojkowszczyzna Zachodnia. Ochrona zasob闚 kulturowych - dzia豉nia praktyczne (pdf)

Cmentarze 篡dowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandr闚 i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Koma鎍zy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Ko軼i馧 w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wo這satego
Halicz z Wo這satego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemie
Szeroki Wierch
Po這nina Cary雟ka
Po這nina Wetli雟ka
Smerek (wie) - Smerek - Po這nina Wetli雟ka - Brzegi G鏎ne
Cisna - Jas這 - Smerek (wie)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamie
P皻la: Wetlina - Riaba Ska豉 - Czerte - Kremenaros - Rawki - Dzia - Wetlina
Ma豉 i Wielka Rawka z p. Wy積ia雟kiej
圭ie磬a "Berehy G鏎ne"
Chryszczata z Koma鎍zy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Ko這nice - Jab這nki
Kr庵lica
Hyrlata
Szlak graniczny ㄆpk闚 - Balnica
Prze喚cz nad Roztokami - Rusk
Prze喚cz nad Roztokami - Okr庵lik - Jas這
Jas這 i Okr庵lik ze Strzebowisk
υpiennik
圭ie磬a Jeleni Skok z Cisnej (wie瘸 widokowa)
Opo這nek i Ki鎍zyk Bukowski
圭ie磬a dendrologiczno-historyczna w Berehach
Przys逝p Cary雟ki z Bere瞠k
Bukowiec - Sianki - 毒鏚豉 Sanu
Tarnawa Ni積a - D德iniacz G鏎ny
Brenzberg - 軼ie磬a
Krutyj闚ka - 軼ie磬a
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Otaczarnia w Bukowcu
Rajskie - Studenne (most)
Przys逝p - Krywe
Korbania z Bukowca
Korbania z υpienki i Tyskowej
Suli豉
Wola Michowa - Balnica szl. 鄴速ym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z 真braczego
Zwierzy - Myczk闚
Tyskowa i Radziejowa ze St篹nicy
Lasumi豉 - najgrubsza jod豉
Jod豉 k.Pszczelin - opis 軼ie磬i
Stare Procisne, 軼ie磬a
Dwernik - Procisne, 軼ie磬a
Przez bieszczadzki las - 軼ie磬a Nasiczne - S瘯owiec
Kopalnia ropy Polana - Ostre
Holica z Ustianowej - 軼ie磬a
Hylaty - 軼ie磬a hist-przyrodnicza
Huczwice - 軼ie磬a geologiczna
Koma鎍za - 軼ie磬a dydaktyczna
Jawornik - 軼ie磬a
Gminny szlak Baligr鏚
Bukowy Dw鏎 - 軼ie磬a przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobr闚
Dolina Potoku Zw鏎

» Warto zobaczy «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszaty雟kie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Go這borze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Prze這m Os豉wy"
Rezerwat "好ie篡ca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wo這sate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
M造n w Hulskiem
Pichur闚 - punkt widokowy
Prze喚cz Wy積a - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa 簑br闚
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamienio這m
Ska趾i Myczkowieckie
Ogr鏚 biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Entomo-zieleniec Myczkowce
Zielony domek w Ustrzykach G.
Muzeum Historii Bieszczad
Klasztor w Zag鏎zu
Droga krzy穎wa w Zag鏎zu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie 廝鏚e趾o
- legenda o radoszyckim 廝鏚e趾u
Kamie leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Os豉wy i Kalniczki
G鏎y S這nne
Rezerwat Sobie
Rezerwat "Polanki"
G鏎y S這nne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Ho貫
Pomnik To貧aja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Ski-tour;

Hyrlata (1103 m) zim
Matragona (990 m) zim
Osina (963m n.p.m.)
P豉sza, Kurnik闚 Beskid, Okr庵lik

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dr鏬 w Bieszczadach
Parkingi

» S這wacja i Ukraina «

Zalew Starina (S這wacja)

Projekt Roz逝cz
Jasienica Zamkowa
Stara S鏊
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006


Serwis nasz i wsp馧pracuj帷y z nami reklamodawcy
zbieraj i przechowuj tzw. pliki cookies zar闚no do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Korzystaj帷 z naszych stron bez zmiany ustawien przegladarki b璠 one zapisane w pami璚i urz康zenia. Przegl康aj帷 nasz serwis ZGADZASZ si na wykorzystywanie tych plik闚. Szczeg馧owe informacje na temat cookies
znajduj si w naszej Polityce prywatno軼i

© Twoje Bieszczady 2001-2018
Twoje Bieszczadyon