...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Raj Helmuta
Domki Wołkowyja
Domki Pod Skałką
Dom na Skale
Brak obsługi Adobe Flash.
Czadzie Sioło
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Gęsi Zakręt
Willa pod Zielony Wzgórzem
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Dom Malowany
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Szlaki piesze | Szeroki Wierch

Ustrzyki Górne - Szeroki Wierch - Tarnica

Ustrzyki Górne - Szeroki Wierch (1315 m n.p.m.) - Przełęcz Krygowskiego (Siodło pod Tarnicą, 1275 m n.p.m.) - Tarnica (1346 m n.p.m.)

Czas przejścia: ok. 3½ h (ok. 3 h odwrotnie), znaki czerwone (GSB) i żółte + znaczki ścieżki BdPN.

Początek podejścia na Szeroki Wierch Lasy regla dolnego. Buczyna karpacka z domieszką jawora, jodły, wiązu górskiego a wyżej także świerka. Szlak na Szeroki Wierch - początkowy fragment trasy, 2013
foto: P. Szechyński

Szeroki Wierch to dość długi grzbiet, leżący pomiędzy Połoniną Caryńską a Tarnicą, od której jest oddzielony Przełęczą Krygowskiego, bardziej znaną jako przełęcz Siodło pod Tarnicą. Szeroki Wierch składa się z czterech wierzchołków, kolejno: 1240, 1268, 1293 i 1315 m n.p.m. Ta ostatnia - najwyższa - kulminacja znana jest pod nazwą Tarniczka i jest najwyżej położonym punktem Szerokiego Wierchu.

Pasmo to biegnie równolegle do Bukowego Berda (Połonina Dźwiniacka), od którego odzielone jest doliną Terebowca. Od leżącego niejako na przedłużeniu Bukowego Berda - Krzemienia, oddziela Szeroki Wierch Przełęcz Goprowska (1160 m n.p.m.). Na południe stoki Szerokiego Wierchu opadają w kierunku doliny Wołosatki oraz szosy Wołosate - Ustrzyki Górne. Szlak przez Szeroki Wierch jest dość ciekawy widokowo, natomiast z całą pewnością bardziej widokowy niż najczęściej wybierana, najkrótsza trasa na Tarnicę biegnąca z Wołosatego. Sama Tarnica obserwowana z Szerokiego Wierchu prezentuje się również znacznie ciekawiej niż z podejścia od Wołosatego, gdzie widzimy ją od dołu, dość jednostajnie. Tu jest znacznie wyżej, więc grzbiet Tarnicy widać z zupełnie innej perspektywy i z kilku punktów widzenia, jako że szlak biegnie zakosami. Całościowo natomiast szlak Usrzyki Górne - Szeroki Wierch może być dla niektórych osób zbyt monotonny i za długi.

polana pod Szerokim Wierchem Polana na granicy lasu i połonin Szerokiego Wierchu, 2013
foto: P. Szechyński

Ten odcinek szlaku bierze swój początek w Ustrzykach Górnych, dokąd schodzi z Połoniny Caryńskiej. Po zejściu do Ustrzyk należy przejść do głównego skrzyżowania i skręcić na nim w prawo. Po ok. 700 m będzie obszerny parking (płatny) oraz punkt informacyjno-kasowy Bieszczadzkiego Parku Narodowego, w którym należy nabyć bilety wstępu do parku a także można nabyć różnego rodzaju wydawnictwa. Przy punkcie kasowym znajduja się również tablice z krótkim opisem trasy, ponieważ równolegle do szlaku czerwonego, biegnie tędy ścieżka przyrodnicza BdPN "Ustrzyki Górne - Szeroki Wierch", która kończy swój bieg na przełęczy pod Tarnicą. Różnica wysokości pomiędzy punktem początkowym a Tarniczką to ok. 650 metrów a symbolem ścieżki jest śnieżyca wiosenna.

martwe drzewo pod Szerokim Wierchem Jedno z martwych drzew w buczynie karpackiej pod Szerokim Wierchem, 2013
foto: P. Szechyński

Ścieżki przyrodnicze na terenie BdPN pokrywają ogromną większość znakowanych szlaków PTTK. Przeznaczone są raczej dla grup zorganizowanych, młodzieży, na warszaty przyrodnicze, itp. Nie znaczy to, że ze ścieżki nie można skorzystać idąc indywidualnie. Ponieważ jednak na trasach ścieżek przyrodniczych nie ma (na sczzęście) ustawionych przy poszczególnych przystankach tablic z ich opisami a jedynie malutkie tabliczki z numerem przystanku, aby ze ścieżki coś wiedzieć, trzeba nabyć odpowiedni przewodnik. Przewodniki po ścieżkach przyrodniczych Bieszczadzkiego Parku Narodowego dostępne są w punktach kasowych oraz wysyłkowo na stronie internetowej BdPN. Są to niedrogie wydawnictwa, szczegółowo opisujące walory trasy i poszczególne przystanki ścieżki opracowane przez pracowników parku. Przewodnik "Ścieżka przyrodnicza Ustrzyki Górne - Szeroki Wierch" zawiera 56 stron i kosztuje ok. 5,50zł.

Widok z Szerokiego Wierchu na Połoninę Caryńską Po wyjściu z lasu za plecami piękny widok na Połoninę Caryńską, 2013
foto: P. Szechyński

Szlak oraz ścieżka kierują się z parkingu drogą. Po lewej pierwsze przystanki ścieżki. Po chwili przecięcie potoku Terebowiec i skręt do lasu, gdzie zacznie się pierwsze podejście. Trasa początkowo biegnie przez olszynkę karpacką (nadrzeczna olszyna górska), gdzie bardzo wczesną wiosną kwitnie śnieżyca wiosenna - stąd symbol ścieżki i olszynę bagienną z rosnącą tu kniecią górską. Knieć, czyli kaczeniec (knieć błotna) została tu wyodbęrniona jako osobny gatunek pod nazwą knieć górska.

Po wejściu do lasu dość szeroka ścieżka pnąca się pod górę. Lasy regla dolnego to buczyna karpacka i kwaśna buczyna górska. Sięgaja one aż do górnej granicy lasu. Mijamy kolejne przystanki ścieżki dochodząc do parkowej wiaty na niewielkiej polanie, która może posłużyć jako schronienie w razie desczczu a także dobre miejsce na np. solidne śniadanie. Od wiaty nadal pod górę, po drodze jeszcze dwie polany. Las otaczający trasę szlaku i ściezki szczególnie malowniczy jest jesienią, gdy buczyna nabiera kolorów.

Dolina Terebowca Za plecami dolina Terebowca, 2013
foto: P. Szechyński

Po osiągnięciu górnej granicy lasu rozległe połoniny Szerokiego Wierchu, które będą towarzyszyć niemal do końca tego odcinka. Poznajemy traworośla i borówczyska a na wierzchołkach murawy alpejskie oraz roślinność porastającą skalne szczeliny. Za plecami bardzo dobry widok na Połoninę Caryńską oraz Rawki. Teraz należy iść grzbietem, aż do najwyższego wierzchołka. Odcinek ten nie jest męczący, podejścia są dość krótkie. Od strony północnej piękny widok na dolinę Terebowca, Połoninę Dźwiniacką (Bukowe Berdo) oraz Krzemień. Po pewnym czasie otworzy się również ładny widok na Tarnicę.

Tarniczka to przedostatni przystanek na ścieżce. Bardzo widokowy wierzchołek, doskonale widoczny jest cały Krzemień, Bukowe Berdo, Halicz, Tarnica i Rozsypaniec. W oddali widać również m.in. Kińczyk Bukowski. Ciekawie stąd prezentują się również obydwie przełęcze: Goprowska (1160 m n.p.m.) pod Krzemieniem i Krygowskiego (Siodło) pod Tarnicą. Na wierzchołek Tarnicy pozostało już nie więcej niż 20-30 minut.

Tarniczka Tarniczka - najwyższy z wierzchołków Szerokiego Wierchu. W tle Kopa Bukowska, Halicz i Rozsypaniec, 2013
foto: P. Szechyński

Należy zejść na przełęcz pod Tarnicą (1275 m n.p.m.), gdzie znajduje się ostatni przystanek ścieżki. Szlak czerwony również nie wchodzi na Tarnicę, tylko odbija w lewo do Goprowskiej przełęczy by przez Halicz i Rozsypaniec zejść do Wołosatego. Na tarnicę prowadzi krótki łącznikowy szlak koloru żółtego oraz ścieżka przyrodnicza "Orlik Krzykliwy" z Wołosatego. 15 minut intensywnego podejścia i jesteśmy na Tarnicy (1346 m. n.p.m) - najwyższym szczycie Bieszczadów Zachodnich. Sam wierzchołek nieco zabudowany parkową infrastrukturą, mająca chronić go przez dewastacją. Stoi tu również najbardziej znany krzyż w Bieszczadach, do którego odbywaja się corocznie drogi krzyżowe w Wielki Piątek oraz w rocznicę śmierci Jana Pawła II.

Sama ścieżka przyronicza "Ustrzyki Górne - Szeroki Wierch" składa się z 26 przystanków, którymi są kolejno:

  • 1. Roślinność dawnego placu składowego
  • 2. oczko wodne i jego mieszkańcy
  • 3. Olszynka karpacka - terasa zalewowa z lepiężnikami
  • 4. Potok górski
  • 5. Olszynka karpacka z pióropusznikiem strusim
  • 6. Olszynka karpacka z jaworem i turzycą drżączkowatą
  • 7. Olszyna bagienna
  • 8. Lasy regla dolnego - ogólne spojrzenie
  • 9. Młaka śródleśna
  • 10. Sztuczny drzewostan świerkowy
  • 11. Życie w martwych drzewach
  • 12. Zarastająca polana
  • 13. Buczyna karpacka
  • 14. Buczyna karpacka z kostrzewą górską
  • 15. Polanka leśna z trzcinnikiem
  • 16. Poznajemy paprocie
  • 17. Polanka ze szczawiem alpejskim
  • 18. Polanki podpołoninowe
  • 19. Górna granica lasu
  • 20. Połoniny - dawniej i dziś
  • 21. Traworośla połoninowe
  • 22. Borówczyska
  • 23. Rumowisko skalne
  • 24. Murawa alpejska
  • 25. Traworośle z trzcinnikiem owłosionym
  • 26. Szeroki Wierch
Szeroki Wierch Szerokim Wierchem, 2014
foto: A. Szechyński

Podsumowując: ciekawa i bardzo widokowa trasa. Wychodząc z Ustrzyk można zaplanować pętlę, aby nie wracać tą samą drogą. Z Tarnicy można zejść szlakiem niebieskim do Wołosatego a stąd drogą (6 km) do Ustrzyk Górnych (całość ok. 6 h). To samo można zrobić w kierunku odwrotnym, wówczas będzie krótsze, ale solidniejsze podejście z Wołosatego a Szerokim Wierchem długie zejście do samych Ustrzyk Górnych. Można również przez Bukowe Berdo zejsć do Widełek i również drogą wrócić do Ustrzyk (całość ok. 8-9 h), jednak ten drugi wariant jest dosć długi i jest to wycieczka całodniowa. Inny wariant to trasa przez Halicz do Wołosatego, co będzie także propozycją dla osób z dobrą kondycją (całość ok. 9 h).

Zobacz także:

Halicz z Wołosatego szlakiem czerwonym
Tarnica z Wołosatego szlakiem niebieskim

tekst oraz zdjęcia: P. Szechyński

Kilka zdjęć z proponowanej trasy:

1. Parking obok punktu kasowego na początku ścieżki przyrodniczej Szeroki Wierch.
2. Szlak i ścieżka przez las.
3. Szlak na Szeroki Wierch jesienią.

4. Las regla dolnego na szlaku na Szeroki Wierch.
5. Las na szlaku na Szeroki Wierch.
6. Las na szlaku na Szeroki Wierch, jedno z martwych drzew.

7. Szlak czerwony miejscami oznakowany jest aż za dobrze.
8. Po wyjściu z lasu widok na Rawki i Caryńską.
9. Traworośla Szerokiego Wierchu a na wprost Bukowe Berdo.

10. Przez traworośla Szerokiego Wierchu.
11. Borówczyska na Szerokim Wierchu i tyczki z oznaczeniem szlaku.
12. Szeroki Wierch - wierzchołek 1293 m.

13. Szeroki Wierch a z lewej Krzemień.
14. Krzemień i Przełęcz Goprowska z Szerokiego Wierchu.
15. Wierchołek 1315 m n.p.m. - czyli Tarniczka. Od lewej: Krzemień, Kopa Bukowska, Halicz, Rozsypaniec.

16. Przełęcz pod Tarnicą z Tarniczki.
17. Tarnica z Tarniczki.
18. Tarnica z połoniny Szerokiego Wierchu.

19. W kierunku zachodnim i północno-zachodnim widoczne są m.in. Magura Stuposiańska, przełęcz Przysłup Caryński czy Dwernik - Kamień.
20. Dolina Terebowca w barwach jesieni, widok z podejścia na Szeroki Wierch.
21. Punkt informacyjno-kasowy "Terebowiec" przy szlaku na Szeroki Wierch.

» Praktyczne «

Kamera w Wetlinie
Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Zagroda pokazowa żubrów
Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006


Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2016
Twoje Bieszczadyon