...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Czadzie Sioło
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Gęsi Zakręt
Domki Pod Skałką
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Domki nad Soliną
Bieszczadzka kryjówka
Raj Helmuta
Domek Skowronek
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Dom na Skale
Brak obsługi Adobe Flash.


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Szlaki piesze | Hyrlata

Hyrlata - na szlaku i poza szlakiem

Hyrlata to zwarty masyw górski, będący odgałęzieniem pasma granicznego, wznoszący się nad doliną Roztoczki i Solinki. U podnóży masywu Hyrlatej biegnie droga Żubracze - Solinka - Roztoki Górne oraz (po jego drugiej stronie) Majdan - Liszna - Roztoki Górne.

Droga do Solinki Droga do Solinki. W tym miejscu należy skręcić w prawo na Szczytyszcze. Z lewej zbocza Matragony
foto: P. Szechyński

Hyrlata to nazwa całego masywu, często potocznie tym mianem określa się jego najwyższy wierzchołek. Na Hyrlatą składają się: Berdo (1041 m n.p.m.) zwane Wielkim Hyrlatym, Szymowa Hyrlata (1103 m n.p.m.) oraz Rosocha (1085 m n.p.m.). Główne szczyty masywu to doskonałe miejsca widokowe. Podczas okupacji (do wiosny 1942) przez Hyrlatą prowadził szlak kurierski.

Masyw Hyrlatej jest urzekający zarówno pod względem przyrodniczym, jak i widokowym. Trasa jest bardzo rzadko eksploatowana, zatem wybierając się w ten rejon mamy bardzo duże prawdopodobieństwo nie spotkania nikogo po drodze nawet w środku sezonu turystycznego. Dzieje się tak dlatego, że przez Hyrlatą nie prowadziły do niedawna żadne oficjalne szlaki PTTK lub - wyjątkowo modne ostatnio - ścieżki przyrodnicze. Fakt ten należy złożyć na karb plusów - im dłużej w danym rejonie nie ma szlaku tym lepiej dla otoczenia.

Szczytyszcze, strome podejście, ścieżka czytelna Szczytyszcze, strome podejście, ścieżka czytelna
foto: P. Szechyński

Innym powodem, dla którego rejon ten jest omijany przez turystów są licznie tu występujące (rzekomo) niedźwiedzie brunatne. Owszem, w czasach gdy lokowano leżącą u podnóży Hyrlatej Solinkę, kronikarze odnotowali fakt, że ludzie osiedlają się tu niechętnie m.in. "dla wielości niedźwiedzi i szkód przez nie wyrządzanych". Dziś jednak mamy początek XXIw. i trochę się pozmieniało - również w kwestii niedźwiedzi. Niedźwiedź brunatny bytuje w masywie Hyrlatej, jednak spotkanie go na trasie jest dość mało prawdopodobne, choć nie można tego całkowiecie wykluczyć - podobnie jak w wielu innych bieszczadzkich rejonach. Wybierając się na proponowaną trasę dobrze jest nie przebywać tam nocą oraz bladym świtem, kiedy zwierzęta te są bardziej aktywne. W dzień odpoczywają w barłogach i starają się schodzić z drogi człowiekowi. W tej kwestii warto zdać się na rady fachowców, którzy zalecają aby poruszać się "głośno", co pozwoli niedźwiedziowi zlokalizować nas z dużej odległości i w porę się schronić. Napotkanie śladów bytności miśków na proponowanej trasie nie jest zbyt trudne - można spotkać odciski łap na ścieżce oraz ślady pazurów i sierści na drzewach.

Berdo - Hyrlata Pierwszy na tej trasie ze znaczków GPS
foto: P. Szechyński

Przejście całego grzbietu Hyrlatej zajmuje 4-5h. Możliwości wyjścia na najwyższy wierzchołek jest kilka. Poniżej opisujemy trasę z Żubraczego do Roztok:

Z Żubraczego należy udać się drogą w kierunku Solinki. Obecnie droga ta jest w większości asfaltowa i biegnie nią szlak niebieski, który odbija do lasu wcześniej, niż opisywana trasa. Po niespełna 2 km na zakręcie będzie widoczne miejsce, skąd wybierany jest żwir (po lewej stronie drogi). Powinna być stąd widoczna droga leśna, w którą należy skręcić. Można również posłużyć się mapą (wypadałoby) - proponowana trasa wiedzie przez grzbiecik Szczytyszcza. Wyraźna droga pnie się teraz mocno pod górę i jest nieoznakowana. Należy cały czas trzymac się grzbietu, nie zbaczając w żadną drożkę. Podchodzimy w ten sposób aż do głównego grzbietu, na wysokości 1001 m n.p.m.

Wielka Polana Wielka Polana
foto: P. Szechyński

Po osiągnięciu grzbietu będzie widoczny oznaczony kolorem zielonym szlak GPS, prowadzący z dawnego gospodarstwa "Cicha Woda" w Żubraczem na Hyrlatą oraz nowy szlak PTTK oznaczony kolorem niebieskim, biegnący z Roztok Górnych na Wołosań. Szlak GPS jest bardzo dobrze oznakowany, tabliczki miejscami są rozmieszczone co 10-20 m a łącznie jest ich ponad 80. Znaczki szlaku GPS różnią się tym od tradycyjnych szlakowych oznaczeń, że nie ma podanego na nich czasu przejścia, tylko odległość w km oraz wysokość n.p.m. Od styku proponowanej trasy ze szlakiem GPS do wierzchołka Szymowej Hyrlatej jest 2,2km. Oczywiście można iść szlakiem GPS od początku, jednak trasa ta jest dłuższa, niż proponowane wyżej wejście z drogi do Solinki.

Maszerując grzbietem dochodzimy do pierwszej polany przyszczytowej pod Berdem. Rozpościera się z niej bardzo ładny widok na pobliską Matragonę (990 m n.p.m.). Po kilku minutach osiągamy pierwszy z wierzchołków - Berdo (Wielki Hyrlaty; 1041 m n.p.m.). Schodząc z niego wędrujemy przez kolejne polany, końcem lata doskonałe miejsce na jagody. Las bardzo malowniczy, ciekawe formy drzew i krzewów. Po chwili osiągamy Zwornik (1083 m n.p.m.) - do Szymowej Hyrlatej pozostało 0,87 km.

Goryczka trojeściowa Goryczka trojeściowa występuje tu licznie
foto: P. Szechyński

Za Zwornikiem tabliczki szlaku GPS z informacją o projektowanym szlaku do Solinki, który został wytyczony częściowo. Ponieważ info pochodzi z roku 2008, można przyjąć że pomysł zarzucono. Wyraźną grzbietową ścieżką dochodzimy do Wielkiej Polany (1079 m np.m.). Znajduje się tu bardzo duża polana jagodowa, z której mamy widoki na obie strony - zarówno w kierunku połonin (widoczny Smerek), jak i na stronę przeciwną. Latem można spotkać tu zbieraczy jagód. Przy końcu polany na chwilę należy znowu zagłębić się w las, by wyjść na kolejną z polan. Jest to już przyszczytowa polana na Szymowej Hyrlatej (1103m n.p.m.), widoczny jest wierzchołek.

Szymowa Hyrlata to doskonały punkt widokowy, jesienią i zimą widoczne są stąd m.in. Tatry. Na pierwszym planie dolina Solinki oraz pasmo graniczne. Widoczny jest również grzbiet, którym się wspinaliśmy. Na szczycie znajduje się trójnóg geodezyjny. W roku 2011 Hyrlata dołączyła do gór "ukrzyżowanych". Postawiono tu metalowy krzyż z napisem "Chodźcie dopóki macie światłość, aby was ciemność nie ogarnęła. J 12,35. Kwiecień-maj 2011".

Wielka Hyrlata, trójnóg geodezyjny Szymowa Hyrlata (1103m n.p.m.), trójnóg geodezyjny
foto: P. Szechyński

Na Szymowej Hyrlatej kończy swój bieg szlak GPS. Dalsza droga prowadziła do niedawna bez znaków a obecnie szlakiem niebieskim. Dokładniej rzec biorąc można napotkać znaki starego szlaku czerwono-zielonego, jednak lepiej się na niego nie zdawać. Należy iść nadal grzbietem, bardzo wyraźną ścieżką. Po kilku minutach kolejne polany, z których widać m.in. obecne zabudowania Solinki. Niezbyt długie zejście na przełęcz 1022 (Koszary) i stąd jeszcze kilkaset metrów na wierzchołek Rosochy. Polana pod Rosochą to również świetny punkt widokowy, z którego widać m.in. Łopiennik i kawałek Dołżycy. Z Rosochy należy schodzić nadal widoczna ścieżką, która po chwili zamieni się w leśną drogę. Warto w tym miejscu posługiwać się mapą i intuicją. Zbocze od strony Roztok Górnych jest poprzecinane leśnymi drogami. Można wyjść z lasu 200 m przed skrzyżowaniem w Roztokach a można i 2 km poniżej skrzyżowania. Ten drugi wariant polecamy dla osób robiących pętlę, które muszą wrócić w kierunku Majdanu. Droga leśna schodzi do potoka, który należy przejść i drogę osiągniemy w miejscu dawnego placu do zwózki surowca. Natomiast osoby chcące dojść do Roztok Górnych, powinny iść cały ten odcinek szlakiem niebieskim.

Podsumowując: przyjemna i niezbyt ciężka trasa, ładna widokowo i pod względem przyrodniczym. Miejscami należy uważać, aby się nie zgubić - przy czym w razie zgubienia, obojętne gdzie będziemy schodzić (byle w jednym kierunku) i tak dojdziemy do drogi. Trasę można pokonać w stronę przeciwną, jednak nawigowanie aby trafić na Rosochę, może być ciut trudniejsze. Polecana dla osób radzących sobie w terenie i umiejących posługiwać się mapą. Idąc w pojedynkę należy pamiętać, że na pomoc osób trzecich nie ma co liczyć. Jeżeli ktoś jest zainteresowany wyjściem tylko na Szymową Hyrlatą, można to zrobić z Solinki (okolice leśniczówki) oraz z miejsca gdzie obecnie znajduje się nowa wiata dla turystów (droga do lasu koło ambony myśliwskiej).

Szlak niebieski na Hryrlatą Tabliczki szlaku niebieskiego w Żubraczem
foto: P. Szechyński

Od roku 2015 przez Hyrlatą przebiega szlak niebieski PTTK z Wołosania przez Żubracze do Roztok Górnych, który w większości pokrywa opisaną wyżej trasę - różni się fragmentem początkowego odcinka.

Szlak ten łączy Wołosań, skąd biegnie przez Żubracze na Hyrlatą z Roztokami Górnymi. Wykorzystując go do wycieczki na samą Hyrlatą, trzeba rozpocząć na skrzyżowaniu drogi Cisna - Komańcza z drogą do Solinki. Turyści zmotoryzowani mogą zostawić tu samochód (jest sporo miejsca). Szlakowskaz pokazuje czas wejścia na Hyrlatą: 2 h. Szlak biegnie drogą do Solinki, ale wkrótce odbija do lasu prowadząc na Berdo a potem Hyrlatą. Powrót ok. 1 h. Łącznie, jeżeli planujemy wycieczkę typu tam i z powrotem, 3½ h spokojnie wystarczy. Czas przejścia do Roztok Górnych: 3½ h. Gdyby ktoś natomiast chciał wyjść stąd na Wołosań, należy iść kawałek wzdłuż szosy w kierunku Żubraczego. Szlak odbija w lewo przed przejazdem kolejki wąskotorowej. Czas wyjścia na Wołosań: 1¾ h.

Kilka zdjęć z proponowanej trasy (chronologicznie):

1. Ścieżka prowadzi przez Szczytyszcza, początek trasy malowniczym lasem.
2. Strome podejście w kierunku grzbietu Hyrlatej.
3. Pierwszy ze znaczków szlaku GPS na wysokości 1001 m n.p.m. Widać również stary szlak czerwono-zielony.

4. Ścieżka grzbietowa pod Berdem.
5. Matragona widziana z polany pod Berdem.
6. Berdo (1041 m n.p.m.) zwany Wielkim Hyrlatym. Według GPS wysokość jest o metr wyższa.

7. Polana pod Berdem.
8. Bajkowy las. Otoczony poranną mgłą wygląda jeszcze efektowniej.
9. Ścieżka grzbietem Hyrlatej jest dobrze oznakowana.

10. Na Wielkiej Polanie.
11. Widok z Wielkiej Polany.
12. Krzyż obok szczytu Szymowej Hyrlatej.

13. Trójnóg geodezyjny na wierzchołku Szymowej Hyrlatej.
14. Widok z Hyrlatej.
15. Widok z Hyrlatej w kierunku pasma granicznego.

16. Widok z polany między Hyrlatą a Rosochą.
17. Widok z polany na Solinkę - widoczne jedyne obecnie zabudowania wsi.
18. Widok z Rosochy na Łopiennik.

19. Goryczka trojeściowa pod Rosochą.
20. Rosocha.
21. Zejście z Rosochy w kierunku przełęczy, piękny las.

22. Droga w kierunku Roztok Górnych jest bardzo wyraźna. Jest tu ich jednak sporo i lubią się rozgałęziać.
23. Potok Roztoczka - 50 m od szosy.
24. Szosa Roztoki - Majdan nieopodal placu, na którym kończymy wycieczkę.

Początkowy odcinek szlakiem niebieskim:

1. Matragona widziana z drogi - początek szlaku.
2. Wysoki Dział z podejścia szlakiem niebieskim.
3. Pierwsze podejście szlakiem niebieskim.

tekst oraz zdjęcia: P. Szechyński

» Praktyczne «

Kamera w Wetlinie
Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Zagroda pokazowa żubrów
Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka
Ochrona zasobów kulturowych - działania praktyczne (pdf)

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik - Jasło
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006


Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2016
Twoje Bieszczadyon