...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Czadzie Sioło
Bieszczader Biuro Podróży
Gęsi Zakręt
Werchowyna
Dwór na Wrzosowisku
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Raj Helmuta
Domki nad Soliną
4x4 w Bieszczadach
Busy-Bieszczady
Bieszczadzka kryjówka
Borsuczyna, Horb
4x4 w Bieszczadach
Brak obsługi Adobe Flash.


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Fauna Bieszczadów | Pleń

Pleń

Pleń (robak hufcowy, niem. Heerwurm) to pełznąca masa, złożona z tysięcy maleńkich larw muchówki z gatunku ziemiórki pleniówki. Większość pleni ma długość od 50 do 100 cm., choć ponoć może dochodzić do 9-10 m. Pleń jest niezwykle rzadkim zjawiskiem, a przyczyna wędrówki larw do dziś nie została poznana. Podawane są przyczyny takie jak brak pokarmu czy wysuszające działanie promieni słonecznych.

Pleń w połowie długości Pleń w połowie długości
foto: M. Kusiak

Takie grupowe wędrówki znane są już od XVII w., jednak najbardziej wyczerpującą jak do tej pory na temat plenia jest praca polskiego uczonego Maksymiliana Siły Nowickiego z XIX w., który w swojej monografii po raz pierwszy opisuje ten gatunek jako Sciara militaria (Nowicki, 1868).

Ciekawy, choć beletrystyczny opis plenia dał XIX-wieczny przyrodnik, Erazm Majewski, w popularyzatorskiej powieści dla młodzieży "Doktor Muchołapski. Fantastyczne przygody w świecie owadów".

W XIX wieku z obserwacją plenia wiązano wiele przesądów. Najczęściej uznawano, że spotkanie z pleniem przynosi dobrobyt i szczęście na najbliższe lata. Larwy plenia były suszone, święcone i posypywano nimi obejścia domowe, aby zapewnić urodzaj i dostatek w gospodarstwie.

Jeszcze na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia nie dysponowano żadnym zdjęciem wędrującego plenia, a opisując to zjawisko przedstawiano rycinę z XIX wieku. W Polsce plenia spotykano bardzo rzadko. Jednej z pierwszych obserwacji dokonał w roku 1970 w Bieszczadach Krzysztof Wiktorowicz z Bytomia, opisuje on, że pleń rozdzielał się na czele na cztery węże, miał blisko 2,7 metra i wędrował z szaloną prędkością 7,5 metra na godzinę. Po drugiej wojnie światowej udokumentowanych jest około 100 przypadków tego typu obserwacji. Poza Polską pleń obserwowany był w lasach Rosji, Litwy, Szwecji, Norwegii, Bawarii, Turyngii, Harcu, Węgier, Szwajcarii i Ameryce Północnej.

Czoło plenia

Większość robaków hufcowych w Polsce spotykana jest na drogach w okolicach wilgotnych, i w godzinach przedpołudniowych - choć nie jest to regułą. Plenie w Polsce spotykane były głownie w Karpatach oraz bagnach biebrzańskich i Puszczy Białowieskiej. Nieznany jest w środkowej i zachodniej Polsce poza pojedynczym stwierdzeniem, jakie miało miejsce w Kampinosie.

W Bieszczadach Zachodnich plenia obserwowano kilkanaście razy. Przedostatni udokumentowany opis pochodzi z 27 czerwca 2008 roku znad miejscowości Kiełczawa w masywie Gabrowego Wierchu. We wczesnych godzinach porannych około osiemdziesięcio-centymetrowej długości pleń w kształcie węża, powoli przemieszczał się w poprzek szlaku zrywkowego. Obserwacji dokonał leśnik Marcin Scelina.

Czoło plenia

Na początku czerwca 2012 r. również w masywie Gabrowego Wierchu, lecz tym razem na północnych jego stokach dane mi było zaobserwować to zjawisko na drodze leśnej (dawnej wiejskiej) prowadzącej do nieistniejącej wsi Choceń. W dniu 2 czerwca około godz. 17.00 spostrzegłem plenia pełznącego wzdłuż drogi. Początkowo pomyślałem nawet, że to drobna ściółka naniesiona przez spływającą po deszczu wodę. Dokładniejsza obserwacja upewniła mnie o napotkaniu, nie obcego, lecz nigdy wcześniej nie obserwowanego przeze mnie zjawiska. Spotkany "obiekt" miał około 5 metrów długości i szerokość dochodzącą u czoła do 5-8 centymetrów, w środkowej części kilkukrotnie pełzające larwy rozdzielały się na równoległe pasemka by po kilkunastu-kilkudziesieciu centymetrach ponownie się połączyć. Tempo "marszu" oceniłbym raczej na ślamazarne (prawie niezauważalne).

W dniu 3 czerwca około godz. 7.00 udałem się ponownie w wymienione wyżej miejsce i w odległości kilkunastu metrów od poprzedniej obserwacji spostrzegłem cztery "węże pleniowe". Pierwsze dwa miały długość około 50 centymetrów i szerokość blisko 10 centymetrów przy czole. Poruszały się one stosunkowo szybko w poprzek drogi. Czoło pierwszego z nich po dotarciu do skraju drogi zaczęło rozdzielać się na trzy części a następnie zastygło w bezruchu.

Czoło plenia

Kolejne dwa były bardzo wąskie (szerokość przy czole około dwóch centymetrów) lecz stosunkowo długie. Długość jednego wynosiła około czterech a drugiego dwóch metrów. Te dwa plenie tkwiły prawie w bezruchu. Odległość pomiędzy poszczególnymi pleniami wynosiła od 2 do 5 m.

Oceniając poranną obserwację nie wykluczam, że mógł to być pleń widziany poprzedniego dnia, który uległ rozdzieleniu.

opracowanie oraz zdjęcia:

Marek Kusiak - przewodnik beskidzki
www.bieszczady-przewodnicy.pl/Kandydaci/Marek.Kusiak
www.wrota-bieszczadow.info/galeria/markus

Czoło wąskiego plenia
Przedni odcinek plenia 4m długości
Środkowy odcinek plenia

1 lipca 2012 pleń został dostrzeżony przez turystów na szlaku Zatwarnica - Suche Rzeki - Smerek. Poniżej zdjęcia i filmik z tego spotkania. Ci sami turyści spotkali plenia ponownie 3 lipca 2012 na szlaku czerwonym Brzegi Górne - Połonina Caryńska.

Ogólnie w roku 2012 zanotowano znacznie więcej obserwacji. Pleń na tle leśnej ściółki często bywa słabo zauważalny, dlatego rodzi się pytanie: czy istotnie jest to "aż" tak bardzo rzadkie zjawisko, czy tylko zjawisko rzadko obserwowane.

Pleń w Bieszczadach Pleń na szlaku Zatwarnica - Smerek
foto: K. Dobosz
Pleń w Bieszczadach Pleń na szlaku Zatwarnica - Smerek
foto: K. Dobosz

W roku 2013 również było sporo obserwacji plenia. M.in. w lipcu Mirosław Piela spotkał 6 pleni w ciągu godziny. Poniżej zdjęcia z lipcowych obserwacji:

Pleń Pleń, lipiec 2013
foto: M. Piela
Pleń Pleń, lipiec 2013
foto: M. Piela
Pleń Pleń, lipiec 2013
foto: M. Piela
Pleń Pleń, lipiec 2013
foto: M. Piela
Pleń Pleń, lipiec 2013
foto: M. Piela
» Praktyczne «

Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Ciekawe wydawnictwa

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Z psem w Bieszczady
Zagroda pokazowa żubrów
Wędkarskie eldorado na Sanie
Rejsy po Zalewie Solińskim
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Karpackie niebo
Sery w Bieszczadach
Wypał węgla drzewnego
Jaskinie
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka
Bojkowszczyzna Zachodnia. Ochrona zasobów kulturowych - działania praktyczne (pdf)

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik - Jasło
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Ścieżka Jeleni Skok z Cisnej (wieża widokowa)
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Ścieżka dendrologiczno-historyczna w Berehach
Przysłup Caryński z Bereżek
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Otaczarnia w Bukowcu
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Kopalnia ropy Polana - Ostre
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Pichurów - punkt widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Muzeum Historii Bieszczad
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Ski-tour;

Hyrlata (1103 m) zimą
Matragona (990 m) zimą
Osina (963m n.p.m.)
Płasza, Kurników Beskid, Okrąglik

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006

 

Serwis nasz i współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawien przegladarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Przeglądając nasz serwis ZGADZASZ się na wykorzystywanie tych plików. Szczegółowe informacje na temat cookies
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady 2001-2018
Twoje Bieszczadyon