...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Dom Malowany
Bieszczadzka kryjówka
Raj Helmuta
Dom na Skale
Brak obsługi Adobe Flash.
Czadzie Sioło
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Gęsi Zakręt
Willa pod Zielony Wzgórzem
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Dawne wsie | Bereźnica Niżna

Bereźnica Niżna

Obecnie nieistniejąca wieś Bereźnica Niżna została lokowana przed rokiem 1580 w dobrach Balów z Hoczwi. Nieco wczesniej - początkiem XVI wieku - istniała wieś o nazwie Braznicza. W wyniku podziałów spadkowych została ona podzielona na trzy części w wyniku czego powstała Bereźnica Niżna. Jesczcze w II połowie XVI w., przeszła w ręce Kmitów. Należała wówczas do folwarku w Myczkowcach.

bereźnica niżna, mapa wig Bereźnica Niżna, zabudowa wsi wg mapy WiG 1936

Wieś nazywano również Bereżnica Niżna, w latach 1977 - 81 przemianowano na Brzeźniczka, potem ponownie Bereźnica Niżna (a także Niższa), aż ostatecznie jej urzędowa nazwa brzmi od roku 2009: Bereżnica Niżna.

Położona jest w ładnej dolince, przez który przepływa potok Bereźniczka uchodzący obecnie do Zalewu Myczkowieckiego a niegdyś do Sanu.

Wg spisu ludności z roku 1787 (Lemko Surnames found in 1787 Austrian Cadastral Records), Bereźnicę Niżna zamieszkiwały wówczas rodziny o nazwiskach: Bryndza (Brindza), Zawoyski (Zavijs'kyj, 3 rodziny), Lazoryk, Maslanka (Masljanka), Mielnik (Mel'nyk), Michalik (Mikhalyk), Polny (Pol'nyj), Staszkiw (Stashkiv), Tymczur (Tymchur), Filip (4 rodziny). W 1785 r. było tu 85 grekokatolików i 25 katolików rzymskich, w 1840 - 138 grekokatolików, 1899 - 203 grekokatolików, 1936 - 217 grekokatolików.

bereźnica niżna Bereźnica Niżna, 2014
foto: P. Szechyński

W XVII wieku Bereźnicę przejęli Złotniccy i byli w jej posiadaniu do roku 1913, kiedy to mieszkańcy wykupili grunty.

Bereźnica Niżna nie posiadała własnej cerkwi. Dopiero w roku 1916 Hawryło Zawojski ufundował murowaną kaplicę filialną pw. Opieki Matki Bożej. Niewielka świątynia miała wymiary 7,8 m x 5 m. Podobnie rzecz miała się z cmentarzem. Został on założony również w roku 1916 a fundatorką była Amelia (Aurelia) Zawojska - żona Hawryły. Kaplica znajdowała się ok. 200 m na południe od cmentarza, do dziś zachowały się fragmenty murów.

Wieś przetrwała II wojnę światową. Od 1939 roku należała do Generalnego Gubernatorstwa a w 1944 została wyzwolona przez Armię Czerwoną. Upadek wsi nastąpił w roku 1945 w wyniku działań UPA, które były przyczynkiem akcji odwetowych i prowokacji. Przypadkowa potyczka sotni kurenia "Pruta" ze zwiadem konnym 34 pp WP skończyła się wzięciem do niewoli rannego dowódcy. Został on puszczony wolno (odwieziony do szpitala w Lesku), jednak mimo tego 2 października 1945 Bereźnica Niżna została spacyfikowana przez Wojsko Polskie. Spalono wówczas większość domów i zamordowano 15 mieszkańców. Reszty dopełniły wysiedlenia z roku 1946 (kilka rodzin) oraz podczas akcji "Wisła" - pozostałych.

Dziś te malownicze tereny traktowane są jako atrakcja turystyczna. Mimo bliskości wielkich ośrodków takich jak Myczkowce czy Solina są oazą spokoju, zwłaszcza po sezonie turystycznym. Dojście tutaj od najbliższej zamieszkałej miejscowości zajmuje 1-1,5 h. Wieś pocięta jest ścieżkami i szlakiem turystycznym. Można tu dojść zarówno z Myczkowiec, jak i Myczkowa czy Berezki.

W Bereźnicy zachował się wspomniany wcześniej cmentarz oraz resztki kaplicy greckokatolickiej a także liczne pozostałości po zabudowaniach. Liczne, choć skromne, gdyż są to zazwyczaj zarysy podmurówek i stare piwnice. Zachowana jest również stara droga przez wieś prowadząca od cmentarza do potoku Bereźniczka i dwóch brodów na nim. W pobliżu cmentarza, na skrzyżowaniu ustawiono tablicę z krótką historią wsi.

Krzyżuje się tu znakowany szlak zielony Myczków - Zwierzyń oraz ścieżka koloru czerwonego z Berezki i Zwierzynia. Najkrótsza trasa prowadzi z Berezki z okolic parku dworskiego. Od parku na Bereźnicę Niżną można iść obok gospodarstwa Werdołyna (bliżej, kolor żółty - następnie czerwony) lub przez wzgórze Kamieniec (518 m n.p.m.) ścieżką czerwoną a na Kamieńcu, na rozwidleniu trzeba skręcić w ścieżkę żółtą, w prawo, która jest łącznikiem między odcinkami ścieżki czerwonej. Przegapienie tego skrętu będzie skutkowało dojściem do Myczkowiec i Zwierzynia z pominięciem Bereżnicy. Stwarza to również możliwość zrobienia pętli, aby nie wracać tą samą trasą. Wówczas lepiej iść najpierw przez Kamieniec a wracać obok Werdołyny, gdyż podejście od Bereźnicy na Kamieniec jest dość spore.

opracowanie i zdjęcia: P. Szechyński

Literatura:

1. Lemko Village Resource Guide, www.carpatho-rusyn.org.
2. Kryciński S., "Cerkwie w Bieszczadach"., 1995.

Bereżnica Niżna - tereny dawnej wsi:

bereżnica niżna bereżnica niżna bereżnica niżna

1. Zejście do Bereżnicy z Kamieńca. Między drzewami prześwituje dolina dawnej wsi, 2014.
2. Skrzyżowanie dróg pod cmentarzem w Bereżnicy, 2014
3. Bereżnica Niżna, tablica z informacjami o wsi stanowiąca element ścieżki, 2014.

bereżnica niżna bereżnica niżna bereżnica niżna

4. Potok Bereźniczka z cmentarza w Bereżnicy, 2014.
5. Bereźnica Niżna, 2014
6. Bereżnica Niżna, 2014.

bereżnica niżna bereżnica niżna bereżnica niżna

7. Potok Bereźniczka, bród w kierunku Myczkowiec, 2014.
8. Bereźnica Niżna, droga przez wieś, 2014
9. Bereżnica Niżna, okienko wentylacyjne starej piwnicy, 2014

bereżnica niżna bereżnica niżna bereżnica niżna

10. Stara piwnica w Bereźnicy Niżnej, 2014.
11. Wnętrze piwnicy, 2014
12. Bereżnica Niżna, pozostałości zabudowy przy drodze nad potok, 2014.

bereżnica niżna bereżnica niżna bereżnica niżna

13. Bereżnica Niżna, pozostałości zabudowy przy drodze nad potok, 2014.
14. Bereżnica Niżna, pozostałości zabudowy przy drodze nad potok, 2014
15. Bereżnica Niżna, miejsce po zabudowie naprzeciw cmentarza, 2014.

Cmentarz w Bereżnicy Niżnej

Jak już wyżej wspomniano, cmentarz w Bereźnicy Niżnej założony został w roku 1916 a więc stosunkowo późno. Znajduje się on pomiędzy drogą a stromo opadającą do potoku Bereźniczka skarpą. Ulokowany jest na niewielkim stoku, najstarsza część cmentarza znajduje się od strony potoku. W górnej części stoją dwa częściowo zniszczone nagrobki Hawryły i Amelii Zawojskich - fundatorów kaplicy i cmentarza. Ponadto znajduje się tu kilka kamiennych nagrobków, krzyże drewniane oraz nagrobki wykonane bądź wyremontowane w czasach późniejszych. Teren cmentarza porastają wielkie łany barwinka pospolitego, charakterystycznej dla tego typu miejsc rośliny o zimnozielonych liściach.

Cmentarz w Bereżnicy Niżnej:

cmentarz bereżnica niżna bereżnica niżna cmentarz cmentarz w bereżnicy niżnej

16. Cmentarz w Bereżnicy Niżnej. Po lewej stronie pionowa belka krzyża w miejscu zbiorowej mogiły części zamordowanych w 1945r., 2014.
17. Nagrobki Amelii (z lewej) oraz Hawryły (z prawej) Zawojskich, 2014
18. Nagrobek Amelii Zawojskiej, 2014.

cmentarz bereżnica niżna bereżnica niżna cmentarz cmentarz w bereżnicy niżnej

19. Cmentarz w Bereżnicy Niżnej, nagrobek Hawryły Zawojskiego, 2014.
20. Uszkodzony krzyż na nagrobku Hawryły Zawojskiego, 2014
21. Cmentarz i porastający go barwinek pospolity, 2014.

cmentarz bereżnica niżna bereżnica niżna cmentarz cmentarz w bereżnicy niżnej

22. Groby Paraski Waszczur (z lewej, 1881 - 1944) i Dmitro Waszczura, który zginął 2 października 1945 (1900 - 1945), 2014.
23. Nagrobki w najmłodszej części cmentarza, od lewej: Wasyl Wójtów, Katarzyna Zawojska i Jan Zawojski, 2014.
24. Piotr Iwaniczko, zm. 22.06.1941, przeżył 76 lat, 2014.

cmentarz bereżnica niżna bereżnica niżna cmentarz cmentarz w bereżnicy niżnej

25. Najstarsza część cmentarza. Piotr Zawojski (1850 - 1930), 2014.
26. Inskrypcje bardzo nieczytelne, 2014.
27. Wójtów - inskrypcje praktycznie nieczytelne, 2014.

cmentarz bereżnica niżna bereżnica niżna cmentarz cmentarz w bereżnicy niżnej

28. Stary krzyż Dmitro Waszczura, który znajduje się naprzeciw jego grobu. Napis cyrylicą: Tut spocziwaje Dmitro Waszczur 1900 - 1945, 2014.
29. Fragment nagrobka pozbawiony krzyża, 2014.
30. Drewniany krzyż, 2014.

cmentarz bereżnica niżna bereżnica niżna cmentarz cmentarz w bereżnicy niżnej

31. Drewniany krzyż na granicy cmentarza i drogi, 2014.
32. Cmentarz w Bereźnicy Niżnej, 2014.
33. Kapliczka NMP na cmentarzu w Bereżnicy Niżnej, 2014.

» Praktyczne «

Kamera w Wetlinie
Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Zagroda pokazowa żubrów
Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006


Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2016
Twoje Bieszczadyon