...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Czadzie Sioło
Bieszczader Biuro Podróży
Gęsi Zakręt
Werchowyna
Dwór na Wrzosowisku
Nad Wołosatką
Raj Helmuta
Domki nad Soliną
4x4 w Bieszczadach
Busy-Bieszczady
Bieszczadzka kryjówka
Borsuczyna, Horb
4x4 w Bieszczadach
Panorama Solina


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

» Cmentarze i cerkwiska | Tworylne

Cmentarz i miejsce po cerkwi w Tworylnem

Nieistniejąca obecnie wieś Tworylne, położona jest w dolinie Sanu, pomiędzy dawnymi wsiami Krywe i Studenne, na południe od pobliskiego pasma Otrytu. Podobnie jak pozostałe wsie tego terenu, została spalona przez ukraińskich nacjonalistów w roku 1946 a wcześniej wysiedlona przez Wojsko Polskie.

Cmentarz w Tworylnem Cmentarz w Tworylnem
foto: P. Szechyński

W dawnej wsi zachowało się dość sporo pozostałości, tu jednak skupiamy się na miejscowym cmentarzu oraz miejscu po cerkwi, nazywanym powszechnie cerkwiskiem.

W Tworylnem znajdowała się cerkiew greckokatolicka pw. św. Mikołaja (dekanat lutowiski) z roku 1876. Cerkwie w Tworylnem istniały oczywiście wcześniej a pierwsza jest wzmiankowana w roku 1526. Z ostatniej cerkwi zachowała się jedynie kamienna podmurówka, której fragmenty są dobrze widoczne - zwłaszcza poza okresem letnim. Była to świątynia trójdzielna z trzema częściami na planie kwadratu.

Dzwonnica w Tworylnem Dzwonnica w Tworylnem (2013)
foto: P. Szechyński

W pobliżu cerkwi stała kaplica dworska (dwór był niemal naprzeciwko), przy czym była to kaplica rzymskokatolicka i grekokatolicy z niej nie korzystali. Stała na cmentarzu cerkiewnym. Wzniesiona została w 1893r. z fundacji ówczesnego właściciela wsi Wincentego Łęckiego i nosiła wezwanie Przemienienia Pańskiego. Kaplica również nie istnieje, zachowała się natomiast krypta grobowa, która znajdowała się pod nią.

Przy cerkwi znajdowała się także murowana dzwonnica parawanowa z okresu budowy cerkwi. Posiada dwie kondygnacje - w części dolnej ślepa arkada a w górnej dwie arkady. Obecnie znajduje się w ruinie, choć w ramach prac remontowych przywrócono jej drewniany daszek, którego wcześniej brakowało.

Cmentarz cerkiewny ulokowany był w bezpośrednim sąsiedztwie cerkwi, nie zachowały się jednak żadne nagrobki, poza wspomnianą kryptą grobową.

cmentarz w Tworylnem Ogrodzony cmentarz w Tworylnem (2016)
foto: M. Piela

Cmentarz grzebalny znajdował się kawałek wyżej - przy drodze biegnącej przez przełęcz do Tworylczyka i Krywego. Składa się z dwóch części, umieszczonych po obu stronach drogi. Prawdopodobnie część po tej samej stronie co cerkiew jest starsza. Na cmentarzu zachowało się kilkanaście nagrobków i krzyży. Obecnie w bardzo złym stanie. Cmentarz był porządkowany społecznie w ramach obozów organizowanych przez Stanisława Krycińskiego pod nazwą "Nadsanie" w roku 1993 i 1994. Obecnie jest stanie złym - wiele poprzewracanych nagrobków, ułamane krzyże oraz krzyże odpadające od nagrobków ze względu na upływ czasu. Latem zarośnięty i zaniedbany. Jesienią 2016 teren cmentarza został ogrodzony przez Nadleśnictwo Lutowiska.

Literatura:

1. Kryciński S. (red.), Augustyn M., Modrzejewski S., Szewc R., 1995, "Bieszczady. Słownik historyczno-krajoznawczy. Część 1 Gmina Lutowiska", BdPN, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Ustrzyki Górne-Warszawa.
2. Kryciński S., "Cerkwie w Bieszczadach", Warszawa 1995.

opracowanie oraz zdjęcia: P. Szechyński

Poniżej cmentarz i cerkwisko w Tworylnem:
foto: P. Szechyński

cmentarz w Tworylnem

1. Cmentarz w Tworylnem (2013).
2. Cmentarz w Tworylnem (2013).
3. Cmentarz w Tworylnem, grób Piotra, Jerzego i Jana Kijów (2013).

cmentarz w Tworylnem

4. Cmentarz w Tworylnem, jeden z ułamanych krzyży, obecnie jest schowany (2013).
5. Cmentarz w Tworylnem (2013).
6. Cmentarz w Tworylnem (2013).

cmentarz w Tworylnem

7. Cmentarz w Tworylnem, (2013).
8. Cmentarz w Tworylnem, fragment nagrobka (2013).
9. Cmentarz w Tworylnem, krzyże (2013).

cmentarz w Tworylnem

10. Cmentarz w Tworylnem, krzyże (2013).
11. Cmentarz w Tworylnem (2013).
12. Cmentarz w Tworylnem, fragment nagrobka (2013).

cmentarz w Tworylnem

13. Wejście do krypty grobowej w Tworylnem (2013).
14. Krzyż drewniany przy cerkwisku (2013).
15. Wnętrze podpartej dwoma słupkami krypty grobowej w Tworylnem (2013).

cmentarz w Tworylnem

16. Cmentarz w Tworylnem zimą 2013 (foto: M. Piela).

Zobacz także zdjęcia z różnych okresów i pór roku:

Cmentarz w Tworylnem - galeria zdjęć

» Praktyczne «

Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Ciekawe wydawnictwa

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Z psem w Bieszczady
Zagroda pokazowa żubrów
Wędkarskie eldorado na Sanie
Rejsy po Zalewie Solińskim
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Karpackie niebo
Sery w Bieszczadach
Wypał węgla drzewnego
Jaskinie
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka
Bojkowszczyzna Zachodnia. Ochrona zasobów kulturowych - działania praktyczne (pdf)

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik - Jasło
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Ścieżka Jeleni Skok z Cisnej (wieża widokowa)
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Ścieżka dendrologiczno-historyczna w Berehach
Przysłup Caryński z Bereżek
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Otaczarnia w Bukowcu
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Kopalnia ropy Polana - Ostre
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Pichurów - punkt widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Entomo-zieleniec Myczkowce
Zielony domek w Ustrzykach G.
Muzeum Historii Bieszczad
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Ski-tour;

Hyrlata (1103 m) zimą
Matragona (990 m) zimą
Osina (963m n.p.m.)
Płasza, Kurników Beskid, Okrąglik

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006

 

Serwis nasz i współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Korzystając z naszych stron bez zmiany ustawien przegladarki będą one zapisane w pamięci urządzenia. Przeglądając nasz serwis ZGADZASZ się na wykorzystywanie tych plików. Szczegółowe informacje na temat cookies
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady 2001-2018
Twoje Bieszczadyon