...Twoje Bieszczady - serwis dla wszystkich którym Bieszczady w duszy grają...

Bieszczady





Polecamy:

Brak obsługi Adobe Flash.
Czadzie Sioło
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Gęsi Zakręt
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Domki nad Soliną
Raj Helmuta
Bieszczadzka kryjówka
Domek Skowronek
Tanie apartamenty
Brak obsługi Adobe Flash. Zainstaluj odpowiednią wtyczkę.
Dom na Skale


» Miejscowości «

Baligród i okolice
Bóbrka
Buk k.Terki
Bystre k.Czarnej
Cisna i okolice
Czarna i okolice
Daszówka
Duszatyn
Dwernik i Dwerniczek
Glinne
Jankowce
Kalnica k.Baligrodu
Komańcza i okolice
- Mogiła - legenda
- drewniany kościółek
- klasztor Nazaretanek
Lutowiska
Łupków
Mików
Muczne
Myczkowce
Nasiczne
Olszanica
Orelec
Prełuki
Rajskie
Roztoki Górne
Rzepedź
Sękowiec i okolice
Serednie Małe
Smolnik nad Osławą
Solinka
Solina i okolice
- bieszczadzkie zapory
- tajemnica zatoki
Stefkowa
Terka
Uherce Mineralne
Ustianowa
Ustrzyki Górne
Wetlina
Wola Matiaszowa
Wola Michowa
Wołosate
Zatwarnica
Zwierzyń

» Dawne wsie «

Balnica
Beniowa
Bereźnica Niżna
Bukowiec
Caryńskie
Choceń
Dydiowa
Dźwiniacz Górny
Hulskie
Huczwice
Jawornik
Jaworzec
Kamionki
Krywe
Łokieć
Łopienka
- rys historyczny Łopienki
- Chrystus Bieszczadzki
Łuh
Rabe k.Baligrodu
Rosolin
Ruskie
Sianki
Skorodne
Sokoliki
Sokołowa Wola
Studenne
Tarnawa Niżna i Wyżna
Tworylne
- Tworylczyk
Tyskowa
Zawój
Zubeńsko
Żurawin

O ikonie słów kilka



Ikona "...spasyj nas ja lysz ty odyn spasajesz ne zważajuczy na wse."
"...i wybacz nam jak tylko ty jeden wybaczasz nie zważając na nic."


Ikona w Bieszczadach jest obecna od początku zasiedlenia tych terenów przez ludność ruską.

Ikona - Św. Włodzimierz Kijowski Św. Włodzimierz Kijowski

Wpływy wschodniego cesarstwa są obecne na każdym kroku, chrzest jaki przyjął św. Włodzimierz w mieście Cherson (dzisiejszym Sewastopolu) w 998 roku, kniaź Rusi Kijowskiej był brzemienny w skutkach. Przyjmując chrzest od Bizancjum zgadzał się na to, by kultura wschodu przenikała kulturę Rusi. Święty Cyryl dał o wiek wcześniej podwaliny do zapisu języka słowiańskiego tworząc alfabet tzw. głagolicę (starocerkiewno słowiański) używany w cerkwi prawosławnej do dziś jako język liturgiczny. Ruś szła już osobnym torem rozwoju kultury języka oraz religi od zachodniej Polski.

Ikona - greckie słowo eikón, od którego pochodzi termin ikona, oznacza obraz. Ikona jest ważnym elementem w cerkwi, utożsamia się ją z obecnością Boga żywego na Ziemi, jaką była obecność Zbawiciela Jezusa Chrystusa. W niej to spotyka się Boga żywego dzięki natchnieniu Ducha Św., który przenika deskę i trafia do serca człowieka. Ikona jest bramą, miejscem spotkania człowieka z Bogiem osobowym. Każda ikona jest kopią swego pierwowzoru, odstępstwo od wzoru herezją - do takich wniosków doszedł wspólny kościół w VIII wieku, zażegnując tym czas ikonoklazmu czyli walki z ikoną. Wielkie zasługi odniósł miał na tym polu św. Jan z Damaszku.

Rok 1054, to ważny rok, następuje rozdział cerkwi wschodniej i kościoła rzymskiego, wzajemna ekskomunika , do dziś istnieje podział który wówczas powstał. Obie kultury rozwijają się inaczej, wschód bardziej zachowawczo traktuje swoją tradycje, zachód jest bardziej elastyczny.

Ikona - Św. Jan z Damaszku Św. Jan z Damaszku

Rok 1596 - Unia Brzeska. Połączenie cerkwi prawosławnej z kościołem rzymskokatolickim, na tereny Bieszczadów przychodzi dopiero za około 100 lat. Analogiczna unia powstała na Zakarpaciu w Użgorodzie w roku 1699.

XX wiek to powrót części grekokatolików na prawosławie.

Jak kształtowała się rola ikony na przestrzeni wieków

Ikona pozostała bez zmian, zawsze była ucieczką dla prostych ludzi, miejscem, gdzie świat ziemski nie wydawał się już tak ważny, czy to dla grekokatolika, czy dla prawosławnego. Największe w Bieszczadach polskich sanktuarium maryjne w Łopience, przyjmowało pielgrzymów każdej nacji: Słowaków, Polaków, Rusinów, z każdego szczepu (Bojków, Łemków, Hucułów). Dziś oryginał tej ikony znajduje się w kościele w Polańczyku. Cerkiew w Łopience wyremontowano, wisi w niej obecnie kopia ikony Matki Bożej Łopieńskiej, powrócono także, do starej tradycji odpustów, na których spotykają się wierni różnych wyznań.

Ikonostas czyli przegroda między tym światem gdzie są ludzie (nawa w cerkwi), a tamtym światem (prezbiterium gdzie następuje największą ze świętości). W Karpatach wykształcił się charakterystyczny styl tzw. ikonostas karpacki. Zawierał w sobie on szereg ikon o różnej tematyce ikony. Np. ikony namiestne, prazdniki (ikony świąteczne)m itd. ułożone w ściśle określonym porządku.

Ikona - Św. Kosma i Damian Św. Kosma i Damian

Ciekawostką jest tu cerkiew w Posadzie Rybotyckiej z XV wieku, gdzie jest zachowana polichromia w prezbiterium z kawałkami ikonostasu, więc ikonostas w postaci przegrody wykształcił się ok. XVI-XVII wieku w obecnym kształcie, początkiem prawdopodobnie mogła być belka tęczowa, którą stopniowo powiększano o kolejne ikony. Kolejną ciekawostką jest cerkiew w Górzance w której powstał ikonostas rzeźbiony w drewnie w XIXw. wykonany wbrew przepisom kanonicznym. Ówczesny Władyka przemyski przy wizytacji parafii, kazał zmienić ikonostas na tradycyjny, ale resztki zostały zachowane przez parafian i ocalały do pożogi wojny, można je obejrzeć w przedsionku cerkwi, a obecnie kościoła rzym-kat.

Ikonopisanie - ikonę się pisze kolorem, słowem, wyrazem twarzy, ułożeniem rąk. Każde pociągnięcie pędzla jest zapisem modlitwy ikonopisca. Kopia ikony, którą wykonuje ikonpisiec jest odbiciem i kontynuacją pierwowzoru. W układzie jakim jest wzór artysta ma wytyczone ściśle granice jakich ma się trzymać. Ograniczoność jest dla artysty polem do popisu, tak by mógł wyjść na wyżyny swoich umiejętności.

Do wykonania ikony używa się naturalnych "darów bożych": deska drewniana, klejone płótno, grunt złożony z kredy i kleju kostnego. Farby składają się z barwnika wytworzonego głównie z wypalanych glinek, bądź wywarów roślinnych zmieszanym z żółtkiem kurzym które utrwala farbę na gruncie. Wszystko jest naturalne i nie ma w nim chemii nienaturalnej (syntetycznej) - czyli ludzkiego mieszania.

Ikona - Jerzy Zwycięzca Jerzy Zwycięzca

Przez długie wieki ikon się nie kupowało, tylko prosiło w monastyrze o łaskę posiadania ich w nowej diasporze (parafii). Ikony po wykonaniu, odbierała uroczysta procesja w zamian nie płacąc pieniędzmi tylko ofiarując "co łaska" (czasem było to małe stado bydła, kilka korców zboża itp.). Obecnie ikony można zakupić za pieniądze, powinny być one nie poświęcone. Ikony poświęcone można tylko ofiarowywać.

Każdy szczegół, nawet najdrobniejszy, ma znaczenie. Postaram się kilka elementów opisać:
- wąskie usta - są pozbawione zmysłowości, namiętności czy też łakomstwa
- oczy - patrzą w inny świat, Boski Świat , odbicie jego jest w nich
- zmarszczka na czole - świadczy o zamyśleniu, kontemplacji natury Bożej
- ręce - błogosławią wiernych, lub wskazują na zdarzenie zachodzące w ikonie, bądź też trzymają atrybut związany z świętą osobą
- złoty - kolor najwyższy; boży
- purpura - kolor władcy Boga w Niebie
- czerwień - kolor zmartwychwstania, radości, także kolor męczeństwa
- biały - kolor boskiego światła, prostoty, czystości
- niebieski - kolor innego świata, jest to także kolor Maryi, która łączy w sobie oba światy: ziemski i boski
- brąz - kolor ziemskości, wszystkiego co przemija
- zieleń - kolor nadziei, odrodzenia życia
- czarny - kolor zła, śmierci.

Czytać ikonę, to umieć zrozumieć co każdy kolor znaczy, gest, wyraz twarzy, itd. "Czuć" ikonę tylko wtedy kiedy wierzymy.

Najbliżej pisano ikony w Posadzie Rybotyckiej od XVIII w. dużo z tych ikon znajduje się w Muzeum w Świdniku oraz w cerkwiach słowackich. Obecnie istnieje w Sanoku oficjalna pracownia ikon im. Św. Łukasza. Na temat ikonopisania można obszerniej poczytać na stronie www.orthodoxworld.ru

Gospodi pomiluj. Panie zmiłuj się - ikona Gospodi pomiluj. Panie zmiłuj się

W okresie międzywojennym XX wieku, wszystkie najcenniejsze ikony od XIVw. pozbierano i umieszczono w Muzeum Lwowskim gdzie pozostają do dziś.
Wstrząs jaki Bieszczady polskie przeżyły w czasie działań z lat 1939-1947, można określić jako katastrofę narodową. Odebrano ludziom wszystko: ziemię, przodków, majątek życia. Pozostały cerkwie z kompletnymi ikonostasami, które grabiono lub niszczono. To co ocalało jest w Muzeum Sanockim oraz Muzeum w Łańcucie. Ocalałe w całości cerkwie to pojedyncze perełki, mające kompletne wyposażenie, np. Górzanka, Komańcza, Turzańsk.

Po drugiej stronie granicy żyją ludzie jak żyli - dzwon cerkwi dalej odmierza czas, batiuszka wychodzi z monstrancją do wiernych przez carskie wrota, śpiewem modli się: Gospodi izbwai nas ot bied! (Panie wybaw nas od nieszczęść!).

tekst oraz zdjęcia: Wojciech Wojtaszek
www.pracowniaikon.pl

Zobacz także: Jak patrzeć na ikonostas

» Praktyczne «

Kamera w Czaszynie

Noclegi
Schroniska
Schroniska PTSM
Bazy namiotowe i chatki
Harcerskie bazy i hoteliki

Mapa Bieszczady - wersja online
Mapy Bieszczadów - recenzje
Mapy wycinkowe - recenzje
Przewodniki
Aktualności wydawnicze

Szlaki turystyczne - opisy
Szlaki turystyczne - wykaz
Czasy przejść
Ścieżki przyrodnicze - wykaz
Regulamin BdPN
Punkty kasowe BdPN

Bieszczadzka Kolejka Leśna
Jazdy konne
Wyciągi narciarskie
Muzea
Informacja turystyczna
Przewodnicy
Przewoźnicy (Bus)
Przejścia graniczne
Traperska przygoda - tabory

» Warto wiedzieć «

Trochę historii
Podział (granice) Bieszczadów
Losy bieszczadzkiej ludności
Różne plany rozwoju Bieszczadów
Na wyniosłych połoninach BdPN
Nie tylko Wysokie
Sieć wodna
Jaskinie
Park Gwiezdnego Nieba Bieszczady
Z psem w Bieszczady
Rejsy po Zalewie Solińskim
Snowgliding w Bieszczadach
Bieszczadzkie szybowiska
Bieszcz. Centrum Nordic Walking
Wędkarskie eldorado na Sanie
Geocaching

Fauna Bieszczadów
Flora Bieszczadów

Zagroda pokazowa żubrów
Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Bieszczadzkie"

Ukraińska Powstańcza Armia
Karol Wojtyła w Bieszczadach
Bieszczady pół wieku temu
Karpackie niebo
Wypał węgla drzewnego
Sery w Bieszczadach
Bieszczady w filmie

Polowanie w Bieszczadach

Reportaże

Rozmaitości bieszczadzkie

» Cerkwie i cmentarze «

Cerkwie drewniane w Bieszczadach
Cerkwie murowane
Kapliczki w Bieszczadach
Dawne cmentarze, cerkwie i cerkwiska
Ikonostas
O ikonie słów kilka
Bojkowszczyzna Zachodnia. Ochrona zasobów kulturowych - działania praktyczne (pdf)

Cmentarze żydowskie (kirkuty)
Cmentarze ewangelickie Bandrów i Stebnik (Steinfels); cm. gr.kat. w Stebniku
Cmentarze wojskowe w Komańczy
Cmentarz wojskowy w Lesku

Kościół w Woli Michowej

Obelisk UPA

» Wyprawy piesze «

Tarnica z Wołosatego
Halicz z Wołosatego
Bukowe Berdo z Mucznego
Krzemień
Szeroki Wierch
Połonina Caryńska
Połonina Wetlińska
Smerek (wieś) - Smerek - Połonina Wetlińska - Brzegi Górne
Cisna - Jasło - Smerek (wieś)
Suche Rzeki - Smerek
Dwernik-Kamień
Pętla: Wetlina - Riaba Skała - Czerteż - Kremenaros - Rawki - Dział - Wetlina
Mała i Wielka Rawka z p. Wyżniańskiej
Ścieżka "Berehy Górne"
Chryszczata z Komańczy
Chryszczata z Jeziorka Bobrowego
Szlak Huczwice - Chryszczata
Jaworne - Kołonice - Jabłonki
Krąglica
Hyrlata
Szlak graniczny Łupków - Balnica
Przełęcz nad Roztokami - Ruské
Przełęcz nad Roztokami - Okrąglik - Jasło
Jasło i Okrąglik ze Strzebowisk
Łopiennik
Opołonek i Kińczyk Bukowski
Przysłup Caryński z Bereżek
Korbania z Bukowca
Korbania z Łopienki i Tyskowej
Suliła
Wola Michowa - Balnica szl. żółtym
Z Balnicy do Osadnego
Do Solinki z Żubraczego
Bukowiec - Sianki - Źródła Sanu
Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny
Brenzberg - ścieżka
Krutyjówka - ścieżka
Tworylne i Krywe z Rajskiego
Terka - Studenne
Otaczarnia w Bukowcu
Rajskie - Studenne (most)
Przysłup - Krywe
Zwierzyń - Myczków
Tyskowa i Radziejowa ze Stężnicy
Lasumiła - najgrubsza jodła
Jodła k.Pszczelin - opis ścieżki
Stare Procisne, ścieżka
Dwernik - Procisne, ścieżka
Przez bieszczadzki las - ścieżka Nasiczne - Sękowiec
Holica z Ustianowej - ścieżka
Hylaty - ścieżka hist-przyrodnicza
Huczwice - ścieżka geologiczna
Komańcza - ścieżka dydaktyczna
Jawornik - ścieżka
Gminny szlak Baligród
Bukowy Dwór - ścieżka przyrodnicza
Po ekomuzeum w krainie bobrów
Dolina Potoku Zwór

» Warto zobaczyć «

Wodospady i kaskady
Jeziorka Duszatyńskie
Jeziorko Bobrowe
Sine Wiry
"Gołoborze" i dolina Rabskiego
Rezerwat "Przełom Osławy"
Rezerwat "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
Torfowisko "Tarnawa"
Torfowisko "Wołosate"
Jaskinie w Nasicznem
Grota w Rosolinie
Rezerwat "Hulskie"
Młyn w Hulskiem
Dziewiętnastka - pkt. widokowy
Przełęcz Wyżna - pkt. widokowy
Zagroda pokazowa żubrów
Mini-zoo w Lisznej i Myczkowcach
Koziniec kamieniołom
Skałki Myczkowieckie
Ogród biblijny w Myczkowcach
CKE Myczkowce; miniatury cerkwi
Zielony domek w Ustrzykach G.
Muzeum Historii Bieszczad
Klasztor w Zagórzu
Droga krzyżowa w Zagórzu
Sanktuarium w Jasieniu
Most podwieszany w Dwerniczku
XIX-wieczny most kolejki
Radoszyckie źródełko
- legenda o radoszyckim źródełku
Kamień leski
Nowe pomniki przyrody w dolinie Osławy i Kalniczki
Góry Słonne
Rezerwat Sobień
Rezerwat "Polanki"
Góry Słonne - pkt. widokowy
Ekomuzeum Hołe
Pomnik Tołhaja
MBL Sanok - skansen w Sanoku
Park miejski w Sanoku

» Ski-tour;

Hyrlata (1103 m) zimą
Matragona (990 m) zimą
Osina (963m n.p.m.)
Płasza, Kurników Beskid, Okrąglik

» Rowerem «

Trasy rowerowe

» Samochodem «

Trasy samochodowe
Stan dróg w Bieszczadach
Parkingi

» Słowacja i Ukraina «

Zalew Starina (Słowacja)

Projekt Rozłucz
Jasienica Zamkowa
Stara Sól
Bieszczady Wschodnie - relacja z wyjazdu 2005
Czarnohora, relacja z wyjazdu 2006

 

Serwis nasz a przede wszystkim współpracujący z nami reklamodawcy
zbierają i przechowują tzw. pliki cookies zarówno do np. statystyk,
jak i w celach reklamowych. Szczegółowe informacje na temat tych plików
znajdują się w naszej Polityce prywatności

© Twoje Bieszczady / Bieszczady Serwis 2001-2017
Twoje Bieszczadyon